Kiezen
Wat voor lezer ben jij?
Leerlingen leren woorden geven aan hun eigen leesvoorkeur.
Achtergrond
In deze werkvorm leren leerlingen onder woorden te brengen wat voor lezer ze zijn, door te kijken wat boeken die ze goed vonden met elkaar gemeen hebben. Bibliothecarissen werken al lang zo: in plaats van alleen naar het genre te kijken, vragen ze wat iemand aansprak aan het laatste boek dat hij fijn vond. Die 'appeal factors' gaan over tempo, personages, taal, sfeer en toon, en verklaren waarom twee boeken uit hetzelfde genre bij de ene lezer wel en bij de andere niet werken. Stichting Lezen adviseert leerkrachten om met kinderen te praten over waarom ze een boek wel of niet kiezen en waarin ze geïnteresseerd zijn, en wijst op online leesprofielen waarmee kinderen boekentips krijgen. Wie zijn eigen voorkeuren kent, kiest sneller een boek dat past en raakt minder vaak teleurgesteld. Let op: het gaat niet om een vast etiket ('ik lees alleen griezelboeken'), maar om een startpunt dat mag veranderen.
Vooraf: Schrijf een lijst met 8-10 boekkenmerken op een poster of het bord en kopieer een eenvoudige lezerskaart (ongeveer 15 minuten). Denk na over je eigen leesvoorkeur, zodat je die kunt voordoen.
Zo doe je het
- 1Leerkracht vertelt kort over zichzelf als lezer: 'Ik merk dat ik vooral boeken fijn vind met een snel verhaal en een grappige hoofdpersoon.'
- 2Leerlingen schrijven alleen drie boeken op die ze goed vonden (van school, thuis of voorgelezen).
- 3Leerkracht geeft een lijstje met kenmerken op het bord: spannend of rustig, grappig of serieus, echt of verzonnen, veel of weinig plaatjes, één hoofdpersoon of veel personages, dik of dun.
- 4Leerlingen zetten bij elk van hun drie boeken een paar kenmerken die erbij passen.
- 5In tweetallen zoeken leerlingen samen: 'Wat komt bij jouw drie boeken steeds terug?'
- 6Leerlingen maken alleen een korte lezerskaart: 'Ik ben een lezer die houdt van … en … Ik hou minder van …'
- 7Met de lezerskaart zoeken ze in de klassenbibliotheek of een online catalogus een boek dat bij hun kenmerken past.
- 8Na een paar weken kijken leerlingen terug: klopt de kaart nog, of is er iets veranderd?
Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken
- “Wat vond je het fijnste aan dit boek: het verhaal, de hoofdpersoon, de grappen of de spanning?
- “Wat hebben je drie boeken met elkaar gemeen?
- “Lees je liever snel een spannend verhaal of rustig een boek waar je over nadenkt?
- “Ik ben een lezer die houdt van …
- “Welk boek vond je níet leuk, en wat zegt dat over jou als lezer?
- “Welk boek uit de klas past bij jouw lezerskaart?
Voorbeelden
- —Groep 5, 25 leerlingen, 20 minuten: een leerling noemt drie boeken over dieren. In het tweetal ontdekt ze dat het niet om dieren gaat, maar om 'boeken waar iemand moet zorgen voor iets'. Haar kaart: 'Ik hou van boeken over zorgen en vriendschap.' Ze leent een verhaal over een kind dat voor een opa zorgt.
- —Groep 8, 28 leerlingen, 25 minuten: een jongen schrijft drie spannende boeken op en ontdekt dat ze alle drie korte hoofdstukken hebben. Zijn kaart: 'Ik hou van snel, spannend en korte hoofdstukken; ik hou niet van lange beschrijvingen.' De leerkracht gebruikt die kaart bij haar volgende boekentip.
Benodigdheden
- Lijst of poster met boekkenmerken
- Lezerskaart per leerling
- Toegang tot klassenbibliotheek of online catalogus
Tip: Hang de lezerskaarten bij de klassenbibliotheek, zodat klasgenoten elkaar boeken kunnen tippen.
Let op
- Leerlingen blijven hangen bij het genre ('fantasy'); vraag door naar wát ze eraan fijn vinden.
- De kaart wordt een vast etiket; benadruk dat smaak mag veranderen en kijk later terug.
Makkelijker of moeilijker: Jonge lezers werken met plaatjeskaartjes voor de kenmerken en met prentenboeken die ze kennen. Gevorderde lezers benoemen ook taal en sfeer ('veel humor in de zinnen', 'een beetje somber').
Bronnen
Deze werkvorm wordt op meerdere plekken beschreven; wij zetten ze hier samen in eigen woorden.
Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm
Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.
InloggenNog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?