Direct naar de inhoud

Bespreken

Vier hoeken boekdebat

Met de voeten kiezen leerlingen letterlijk kant voor een stelling over het boek — en zien meteen wie er anders over denkt.

groep 5-8 15-20 minuten

Achtergrond

Vier hoeken ('Four Corners') is een interactieve werkvorm waarin leerlingen fysiek stelling nemen: elke hoek van het lokaal staat voor 'helemaal mee eens', 'mee eens', 'oneens' of 'helemaal oneens', en leerlingen lopen naar de hoek die past bij hun mening. Daarna overleggen ze met gelijkgestemden over hun argumenten en proberen ze de andere hoeken te overtuigen. Onderwijsbronnen raden aan geen neutrale hoek te maken, zodat leerlingen echt moeten kiezen, en leerlingen te vragen te kiezen wat ze zelf denken in plaats van hun vrienden te volgen. Een vast onderdeel is dat leerlingen tijdens of na het gesprek van hoek mogen wisselen als een argument hen overtuigt; ook een Nederlandse variant van ProDemos, waarbij leerlingen naar een kant van de klas lopen, nodigt leerlingen uit van plek te veranderen als hun mening wijzigt. De werkvorm wordt vaak gebruikt bij maatschappelijke stellingen, maar werkt net zo goed bij prikkelende stellingen over keuzes van personages of het einde van een boek. Zo ervaren leerlingen dat je over een boek verschillend kunt denken en dat een goed argument je mening kan veranderen.

Vooraf: Maak vier bordjes (eenmalig) en bedenk 3-4 prikkelende stellingen over het boek waarover leerlingen echt verschillend kunnen denken (ongeveer 15 minuten). Maak ruimte in het lokaal.

Zo doe je het

  1. 1Leerkracht hangt in de vier hoeken bordjes: 'Helemaal mee eens', 'Mee eens', 'Oneens', 'Helemaal oneens'.
  2. 2Leerkracht bespreekt de afspraken: 'Kies wat jij vindt, niet waar je vrienden staan. Luister naar elkaar. Je mag van hoek wisselen als je overtuigd raakt.'
  3. 3Iedereen staat in het midden; leerkracht leest de eerste stelling voor en schrijft hem op het bord.
  4. 4Leerlingen denken alleen even na en lopen zonder overleg naar hun hoek.
  5. 5In elke hoek bespreken leerlingen kort hun redenen en kiezen het sterkste argument, het liefst met een voorbeeld uit het boek.
  6. 6Elke hoek laat één woordvoerder het argument aan de klas vertellen.
  7. 7Leerkracht vraagt: 'Is er iemand die nu van hoek wil wisselen? Wat overtuigde je?' Wisselaars vertellen kort waarom.
  8. 8Herhaal met de volgende stelling; sluit af met een korte reflectie: welk argument vond je het sterkst?

Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken

  • “Waarom sta je in deze hoek?
  • “Welk stukje uit het boek ondersteunt jouw mening?
  • “Wat is het sterkste argument van jullie hoek?
  • “Welk argument van een andere hoek vond je goed, ook al ben je het er niet mee eens?
  • “Wie wil er wisselen? Wat overtuigde je?
  • “Stelling-starters: '… had … moeten …', 'Het einde van het boek is …', '… is de echte held van het verhaal.'

Voorbeelden

  • —Groep 5, 26 leerlingen, 15 minuten, na het voorlezen van Roodkapje: stelling 'Roodkapje is zelf schuldig, want ze ging van het pad af.' De meeste kinderen staan bij 'oneens'. Een woordvoerder: 'De wolf loog, dus het is zijn schuld.' Een leerling bij 'mee eens': 'Haar moeder had het gezegd!' Twee kinderen wisselen naar 'mee eens'.
  • —Groep 8, 30 leerlingen, 20 minuten, bij De brief voor de koning (Tonke Dragt): stelling 'Tiuri had de ridderwake niet mogen verlaten.' De hoeken zijn verdeeld. De 'helemaal oneens'-hoek leest het stukje voor waarin om hulp wordt gevraagd. Na de argumenten wisselen vier leerlingen van hoek; in de reflectie zeggen ze dat ze eerst alleen aan de regels dachten.

Benodigdheden

  • Vier bordjes voor de hoeken
  • Stellingen op het bord
  • Eventueel briefjes

Tip: Laat leerlingen eerst op een briefje hun keuze opschrijven; dan kiezen ze echt zelf en kun je achteraf zien wie van mening veranderde.

Let op

  • Leerlingen volgen hun vrienden; laat ze eerst hun keuze op een briefje schrijven voordat ze lopen.
  • Stellingen waarop iedereen hetzelfde antwoordt; kies stellingen over twijfelachtige keuzes of het einde.
  • Alleen de luidste leerlingen praten; laat elke hoek samen een woordvoerder kiezen en wissel die per stelling.

Makkelijker of moeilijker: Makkelijker: twee hoeken (eens/oneens) en stellingen over een prentenboek. Moeilijker: leerlingen moeten hun argument met een stukje uit het boek onderbouwen, of na afloop een korte schrijfopdracht maken waarin ze ook het tegenargument noemen.

Werkblad

Mijn hoek, mijn argument

Vul dit blaadje in bij elke stelling die voorbij komt.

De stelling

In welke hoek ging ik staan?

Mijn belangrijkste argument

Ben ik van hoek gewisseld? Door welk argument?

Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm

Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.

Inloggen

Nog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.

Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?