Direct naar de inhoud

Bespreken

Twee boeken naast elkaar

Door twee boeken te vergelijken gaan leerlingen vanzelf dieper praten dan bij één boek alleen.

groep 6-8 40 min

Achtergrond

In deze werkvorm vergelijken leerlingen twee boeken met een duidelijk raakvlak, zoals hetzelfde thema, dezelfde schrijver of hetzelfde soort hoofdpersoon. Nederlandse werkvormen voor de boekenkring beschrijven een boekgesprek in tweetallen waarbij elk tweetal minstens twee boeken krijgt, samen de achterflappen leest en in gesprek gaat. Stichting Lezen noemt het lezen van verschillende boeken van dezelfde schrijver als manier om toch samen over boeken te kunnen praten. Voor het vergelijken zelf is het Venndiagram een bekend hulpmiddel: twee cirkels voor de verschillen, de overlap voor wat beide boeken gemeen hebben. Vergelijken dwingt leerlingen om preciezer te kijken dan bij één boek: wat is typisch voor dít boek, en wat hebben ze gemeen? Het levert ook een gesprek op over smaak, omdat twee leerlingen een verschillend boek kunnen verkiezen met goede redenen. Kies koppels die echt iets delen; bij twee willekeurige boeken wordt vergelijken vaag.

Vooraf: Stel 8-15 boekenparen samen met een duidelijk raakvlak (ongeveer 30-45 minuten, of vraag de bibliotheek). Kopieer Venndiagrammen.

Zo doe je het

  1. 1Leerkracht zet een aantal boekenparen klaar met een duidelijk raakvlak (thema, schrijver, soort hoofdpersoon).
  2. 2Tweetallen kiezen of krijgen een paar en lezen samen de achterflappen; ze bladeren door beide boeken en lezen allebei de eerste bladzijde.
  3. 3Leerkracht tekent een Venndiagram op het bord en legt uit: 'Links wat alleen in boek 1 zit, rechts wat alleen in boek 2 zit, in het midden wat ze allebei hebben.'
  4. 4Tweetallen vullen samen het Venndiagram in over hoofdpersoon, plaats, spanning, einde (als ze het kennen) en gevoel bij het lezen.
  5. 5Elk tweetal bespreekt: welk boek zou ik zelf kiezen, en waarom? Ze mogen het oneens zijn.
  6. 6Een paar tweetallen presenteren kort aan de klas: 'Deze twee boeken lijken op elkaar omdat …, maar verschillen in …'
  7. 7Klassikaal gesprek: kunnen twee kinderen een verschillende mening hebben over hetzelfde boek, en allebei gelijk hebben?
  8. 8Leerlingen schrijven op welk van de twee boeken ze willen lenen.

Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken

  • “Wat hebben deze twee boeken allebei?
  • “Wat is typisch voor dit boek en niet voor het andere?
  • “Welke hoofdpersoon zou je liever als vriend hebben, en waarom?
  • “Welk boek lijkt je spannender, en waaraan zie je dat?
  • “Deze boeken lijken op elkaar omdat …, maar ze verschillen in …
  • “Kun je het oneens zijn over een boek en toch allebei gelijk hebben?

Voorbeelden

  • —Groep 6, 26 leerlingen, 40 minuten: een tweetal krijgt twee boeken over vriendschap met een dier. In het midden van het Venndiagram schrijven ze 'kind en dier worden vrienden', 'er is een probleem'. Links: 'grappig', rechts: 'verdrietig'. De een wil het grappige boek, de ander het verdrietige: 'Ik hou van boeken waar ik bij moet nadenken.'
  • —Groep 8, 30 leerlingen, 40 minuten: tweetallen vergelijken twee boeken van dezelfde schrijver. Bij de presentatie zegt een tweetal: 'Bij allebei vertelt de hoofdpersoon het verhaal zelf, en allebei beginnen ze midden in de actie.' De leerkracht schrijft dat op als kenmerk van de schrijver.

Benodigdheden

  • Boekenparen met een raakvlak
  • Venndiagram per tweetal

Tip: Twee versies van hetzelfde verhaal (bijvoorbeeld een sprookje en een moderne bewerking) zijn een makkelijke start voor vergelijken.

Let op

  • Paren zonder echt raakvlak; dan blijft vergelijken oppervlakkig.
  • Leerlingen schrijven alleen uiterlijke verschillen op (dikte, kleur kaft); geef vaste onderdelen om te vergelijken.

Makkelijker of moeilijker: Makkelijker: twee prentenboeken of twee versies van hetzelfde sprookje. Moeilijker: drie boeken met een Venndiagram met drie cirkels, of vergelijken met een verfilming.

Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm

Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.

Inloggen

Nog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.

Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?