Direct naar de inhoud

Lezen

Sfeerlezen: je eigen leesplekje

Een knusse, zelfgekozen leesplek maakt van het stille-leesmoment iets om naar uit te kijken in plaats van een verplicht nummer.

groep 3-8 15-30 min, vaste momenten per week

Achtergrond

Sfeerlezen is vrij lezen op een vast moment, waarbij leerlingen een zelfgekozen boek lezen op een plek die voor hen prettig voelt. Stichting Lezen beschrijft vrij lezen als dagelijks moment waarop de hele klas in een zelfgekozen boek leest, en noemt rust, stilte en een vaste routine als belangrijke voorwaarden. Lerarenbronnen voegen daaraan toe dat leerlingen vooral een boek moeten kunnen kiezen dat ze willen lezen en een plek die goed voelt, en dat de leerkracht zelf meeleest of rondgaat voor korte leesgesprekjes. Het werkt omdat lezen zo een ontspannen gewoonte wordt in plaats van een opdracht, en omdat een enthousiaste lezende leerkracht een sterk voorbeeld is. Let op heldere afspraken over plekken (niet naast je beste vriend, op tijd zitten) en houd het moment vrij van opdrachten en verslagen.

Vooraf: Richt een leeshoek in met kussens of zitzakken, zorg voor een ruim aanbod in de klassenbieb en spreek de plekken en regels af. Eenmalig een uur, daarna geen voorbereiding per keer.

Zo doe je het

  1. 1Leerkracht zet vaste leesmomenten in het weekrooster, liefst elke dag 15-30 minuten op hetzelfde tijdstip.
  2. 2Met de klas maakt de leerkracht afspraken: 'Je kiest een plek waar je kunt lezen zonder te kletsen, je hebt je boek klaar voor de start, en je blijft de hele tijd op je plek.'
  3. 3Leerkracht wijst samen met de klas toegestane leesplekken aan, bijvoorbeeld de leeshoek, op een kussen, onder een tafel of in de gang onder toezicht.
  4. 4Bij het begin zorgen leerlingen dat ze een boek hebben dat ze willen lezen; wie klaar is of vastloopt, wisselt vóór het moment begint.
  5. 5Leerkracht dimt het licht of zet zachte muziek zonder tekst op, en geeft het startsignaal.
  6. 6Leerlingen lezen in stilte op hun plek; de leerkracht leest de eerste minuten zichtbaar zelf.
  7. 7Daarna loopt de leerkracht rond voor korte leesgesprekjes met twee of drie leerlingen.
  8. 8Sluit af met één minuut delen: twee leerlingen vertellen in één zin waar hun boek nu is.

Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken

  • “Waar ben je nu in je boek, in één zin?
  • “Wat wil je weten als je morgen verder leest?
  • “Waarom koos je dit boek?
  • “Is dit nog steeds een boek voor jou? Zo niet, wat zoek je dan?
  • “(Leerkracht deelt) Ik vind mijn boek nu spannend, omdat …

Voorbeelden

  • —Groep 4, elke ochtend 15 minuten: leerlingen mogen kiezen uit vier vaste plekken (leeshoek, kussens, eigen tafel, onder de tafel). Een rooster bij de leeshoek laat zien wie deze week op de kussens mag.
  • —Groep 6, 20 minuten na de lunch: zachte muziek, gedimd licht; de leerkracht leest eerst vijf minuten haar eigen boek en voert daarna drie korte leesgesprekjes. Een leerling zegt: 'Ik ben bij het stuk waar ze de geheime deur vinden.'
  • —Groep 8, drie keer per week 30 minuten: leerlingen kiezen elke week een vaste plek voor de hele week, zodat het niet elke dag opnieuw onderhandelen is.

Benodigdheden

  • ruim aanbod in de klassenbieb
  • kussens of zitzakken
  • eventueel lampjes en rustige muziek

Tip: Kies tijdens dit moment liever een papieren boek dan een scherm: geen meldingen, minder afleiding.

Let op

  • Leerlingen zoeken de hele tijd naar een boek; laat ze vooraf al kiezen.
  • Plekken leiden tot kletsen; laat leerlingen een plek voor een week kiezen of wijs plekken roulerend toe.
  • De leerkracht gaat nakijken; lees zelf (zichtbaar) of voer leesgesprekjes.

Makkelijker of moeilijker: Zwakke lezers kunnen een luisterboek met tekst, een strip of een makkelijker boek kiezen, of samen met een maatje lezen. Sterke lezers kunnen uitgedaagd worden met een leeslijst van moeilijkere boeken, maar zonder opdracht erbij.

Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm

Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.

Inloggen

Nog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.

Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?