Direct naar de inhoud

Bespreken

Personage op de hete stoel

Dieper in een personage kruipen dan een gewone samenvatting toelaat.

groep 6-8 20-30 min

Achtergrond

Bij de hete stoel (in het Engels 'hot seating') neemt een leerling de rol aan van een personage en wordt door de klas ondervraagd over wat hij deed, dacht en voelde. De werkvorm komt uit het drama-onderwijs en wordt door dramadocenten en lerarenorganisaties beschreven als manier om een personage van binnenuit te leren kennen. Het werkt omdat leerlingen zich moeten inleven in de beweegredenen van een personage en hun antwoorden moeten kunnen verantwoorden met wat in het boek staat; de vragenstellers oefenen ondertussen het stellen van goede, open vragen. Dramabronnen raden aan de vragen te richten (bijvoorbeeld op motieven of gevoelens in plaats van feitjes) en de leerling in de stoel eerst te laten bepalen wie hij is, waar hij is en waarom hij ondervraagd wordt. Bij twijfel mag het boek erbij: tekstbewijs is juist welkom.

Vooraf: Kies een personage met een duidelijke keuze of dilemma, zet een stoel klaar en bedenk zelf een paar voorbeeldantwoorden om voor te doen. Reken op 15 minuten.

Zo doe je het

  1. 1Leerkracht kiest met de klas een personage en een moment in het verhaal waarop dat personage een belangrijke keuze maakte.
  2. 2Leerlingen schrijven in tweetallen twee open vragen voor het personage, minstens één met 'waarom'.
  3. 3Leerkracht doet het eerst zelf voor: hij of zij zit op de hete stoel en antwoordt in de ik-vorm.
  4. 4Een vrijwilliger bereidt zich kort voor met het boek: 'Wie ben ik, waar ben ik nu in het verhaal, wat voel ik?'
  5. 5De leerling gaat op de stoel voor de klas zitten; klasgenoten stellen om de beurt hun vragen.
  6. 6De leerling antwoordt als het personage; bij twijfel mag hij in het boek bladeren of een klasgenoot om hulp vragen.
  7. 7Leerkracht vraagt na een paar vragen aan de klas: 'Klopt dit antwoord met wat we in het boek lazen? Waaraan zie je dat?'
  8. 8Wissel na vijf tot zeven minuten van leerling of personage.
  9. 9Sluit af: leerlingen schrijven één zin over iets wat ze nu beter begrijpen van het personage.

Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken

  • “Waarom deed je dat op dat moment?
  • “Wat voelde je toen … gebeurde?
  • “Wie vertrouw je het meest in het verhaal, en waarom?
  • “Heb je spijt van iets? Wat zou je anders doen?
  • “Wat wil je dat de lezer over jou weet wat niemand in het boek weet?
  • “Wat denk je dat er na het einde met je gebeurt?

Voorbeelden

  • —Groep 6, 25 leerlingen, 20 min, voorleesboek: de wolf uit een sprookjesbewerking zit op de hete stoel. Op 'Waarom ging je naar het huis van oma?' antwoordt de leerling: 'Ik had al dagen niks gegeten, en dat meisje vertelde me precies de weg.' De klas discussieert of de wolf zielig of gemeen is.
  • —Groep 7, 30 min, na het voorlezen van 'De brief voor de koning': een leerling speelt Tiuri en krijgt de vraag waarom hij de deur van de kapel opendeed terwijl hij moest blijven waken. Hij bladert terug en leest de zin voor waarin de stem om hulp vraagt.
  • —Groep 8, in groepjes van vier: elk groepje heeft een eigen boek en een eigen hete stoel; de leerkracht loopt rond en vraagt door op tekstbewijs.

Benodigdheden

  • stoel voor de klas
  • het boek
  • eventueel een attribuut

Tip: Een eenvoudig attribuut (een hoed, een sjaal) helpt leerlingen in en uit de rol te stappen.

Let op

  • Vragen blijven bij feitjes ('Hoe oud ben je?'); laat leerlingen vooraf minstens één waarom-vraag schrijven.
  • De leerling in de stoel verzint dingen die niet passen bij het boek; vraag de klas om tekstbewijs.
  • Verlegen leerlingen klappen dicht; laat ze eerst met z'n tweeën op de stoel zitten of begin als leerkracht.

Makkelijker of moeilijker: Makkelijker: de leerkracht zit eerst zelf op de stoel, of twee leerlingen spelen samen één personage. Moeilijker: laat dezelfde vragen beantwoorden door twee verschillende personages en vergelijk de antwoorden, of laat de vragen stellen vanuit een rol (een politieagent, een vriend, een ouder).

Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm

Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.

Inloggen

Nog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.

Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?