Lezen
Luisterlezen: meelezen met een luisterboek
Leerlingen lezen in een boek mee terwijl ze een opname horen, zodat ook moeizame lezers een heel verhaal kunnen beleven en tegelijk vloeiender leren lezen.
Achtergrond
Bij luisterlezen leest een leerling in het papieren boek mee terwijl hij een opname van een goede voorlezer hoort. AdLit beschrijft deze vorm (tape-assisted reading) als oefening voor vloeiendheid: eerst luistert de leerling en wijst elk woord aan, daarna leest hij hardop mee met de opname, en dat herhaalt zich tot hij het boek zelf kan lezen. Een rustige opname in een normaal voorleestempo zonder muziek of geluidseffecten werkt het best. Edutopia noemt onderzoek bij leerlingen met dyslexie waarin meeluisteren met audioboeken leidde tot betere leesnauwkeurigheid en meer motivatie, met de kanttekening dat het geen vervanging is van goed technisch leesonderwijs. Zo krijgen leerlingen die nog moeizaam decoderen toegang tot boeken op hun interesseniveau. Let op dat de leerling echt meeleest en niet alleen luistert.
Vooraf: Nagaan welke boeken een luisterversie hebben en de apparatuur klaarzetten en testen: ongeveer 20 minuten.
Zo doe je het
- 1Leerkracht kiest samen met de leerling een boek met bijbehorende luisterversie, op het niveau dat de leerling met wat hulp aankan of dat hij graag wil lezen.
- 2Leerkracht legt uit: 'Je luistert en je wijst elk woord aan dat je hoort. Je ogen blijven in het boek.'
- 3Eerste ronde: de leerling luistert naar een hoofdstuk of een paar bladzijden en wijst mee.
- 4Tweede ronde: de leerling luistert opnieuw naar hetzelfde stuk en leest zachtjes hardop mee.
- 5Derde ronde: de leerling leest hetzelfde stuk zonder opname aan een maatje of de leerkracht.
- 6Leerkracht vraagt kort naar de inhoud: 'Wat gebeurde er? Wat vond je ervan?'
- 7De leerling houdt bij tot waar hij is en gaat de volgende keer verder met het volgende stuk; zodra hij een stuk zelf vlot kan lezen, laat hij de opname daar weg.
Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken
- “Wijs je mee? Laat eens zien waar de voorlezer nu is.
- “Kun je dit stuk nu zelf lezen zonder de stem?
- “Wat gebeurde er in dit hoofdstuk?
- “Hoe klonk de voorlezer bij dit stuk? Kun jij het ook zo lezen?
- “Wil je in dit boek verder of zoeken we een ander boek?
Voorbeelden
- —Groep 4, 26 leerlingen, 15 min tijdens het vrij lezen: drie leerlingen die nog moeizaam lezen zitten met koptelefoon in de leeshoek met een eenvoudig leesboek en de luisterversie. Een leerling wijst eerst mee en leest bij de tweede keer de zinnen met het personage hardop mee.
- —Groep 6, 27 leerlingen, 20 min: een leerling met dyslexie wil hetzelfde boek lezen als zijn vrienden, maar dat is hem te zwaar. Met het luisterboek erbij leest hij mee en kan hij in de boekenkring meepraten. Hij zegt: 'Nu weet ik ook eindelijk hoe het afloopt.'
- —Groep 8, 25 leerlingen, 15 min: een anderstalige nieuwkomer leest mee met een luisterversie van een informatief boek en noteert daarna vijf nieuwe woorden in zijn woordenschrift.
Benodigdheden
- papieren boek met bijbehorende luisterversie
- tablet, laptop of speler
- koptelefoons
Tip: Laat leerlingen soms zelf kiezen welk luisterboek ze willen; een verhaal dat ze echt willen horen, houdt ze bij het meelezen.
Let op
- De leerling luistert alleen en kijkt niet in het boek: laat hem meewijzen en controleer dat af en toe.
- Een opname met muziek, effecten of een te hoog tempo: kies een rustige, heldere voorlezer.
- Luisterlezen als enige leesinstructie: het is een aanvulling op technisch leesonderwijs, geen vervanging.
Makkelijker of moeilijker: Geef leerlingen die nog erg moeizaam lezen korte stukken en laat ze vaker herhalen; leerlingen die al vlotter lezen gebruiken de opname alleen voor de eerste keer en lezen daarna zelfstandig.
Bronnen
Deze werkvorm wordt op meerdere plekken beschreven; wij zetten ze hier samen in eigen woorden.
Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm
Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.
InloggenNog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?