Bespreken
Literair gesprek volgens Cornelissen
Zes korte gesprekken over hetzelfde boek tillen het praten over lezen naar echt literair niveau.
Achtergrond
Deze werkvorm is gebaseerd op het onderzoek van taalkundige Gertrud Cornelissen ('Maar als je erover nadenkt...'), dat door Stichting Lezen is uitgegeven onder de titel 'Literaire gesprekken in de klas'. Cornelissen bouwt voort op Chambers' informele leespraat, maar regisseert het gesprek strakker volgens een vast stappenplan, gericht op het opbouwen van literaire competentie in plaats van op een eenmalig gezellig praatje. In plaats van één gesprek na afloop van het boek voer je met de klas meerdere korte gesprekken tijdens het lezen, telkens over een stuk van hetzelfde boek. Leerlingen markeren met Post-its passages die opvallen, verwarren of raken, en die Post-its vormen de basis van elk gesprek. Doordat de leerkracht doorvraagt op de tekst zelf ('hoe weet je dat?') in plaats van eigen interpretaties te geven, leren leerlingen stap voor stap dieper en met meer nuance over een verhaal praten.
Zo doe je het
- 1Kies met de klas een boek met voldoende diepgang voor meerdere gesprekken en bekijk samen de kaft, titel en het eerste stukje tekst
- 2Laat leerlingen thuis of tijdens het stillezen een vooraf afgesproken hoeveelheid pagina's lezen en Post-its plakken bij passages die opvallen, verwarren of raken
- 3Open elk gesprek met een korte terugblik op het vorige deel en laat leerlingen om de beurt hun Post-it-passage inbrengen
- 4Stuur het gesprek met verdiepende vragen zoals 'hoe weet je dat?' of 'wie denkt er anders over?' in plaats van zelf de uitleg te geven
- 5Herhaal dit patroon na elk volgend leesgedeelte (in totaal ongeveer zes gesprekken) en sluit af met een terugblik op wat het boek als geheel betekende
Voorbeelden
- —'Lampje' (Annet Schaap) — het boek dat Stichting Lezen zelf gebruikt om de methode te illustreren: leerlingen bespreken gaandeweg wat Lampjes gevoel van eenzaamheid met hen doet
- —'Wonder' (R.J. Palacio) in groep 7-8: gesprekken over de verschillende perspectieven in het boek en hoe die het beeld van Auggie veranderen
- —'Kruistocht in Spijkerbroek' (Thea Beckman) in groep 7: een gesprek na elk deel van de reis, telkens met een nieuwe Post-it-passage als startpunt
Werkblad
Post-it-logboek bij ons boek
Vul dit logboek in voor elk gespreksmoment, met de passage die jou het meest opviel.
Boek en hoofdstuk/pagina's
De passage die opviel, verwarde of raakte
Schrijf de zin of gebeurtenis kort op
Waarom koos ik juist deze passage?
Een vraag die ik erover heb
Wat de groep erover zei tijdens het gesprek
Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm
Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.
InloggenNog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?