Direct naar de inhoud
Kinderboeken.apponderdeel vanonderwijstools.app

Lezen

Leesconferentie: het korte één-op-één leesgesprek

Elke leerling krijgt regelmatig een paar minuten persoonlijke aandacht voor zijn eigen boek, zodat je precies weet hoe het met zijn lezen gaat en gericht kunt helpen.

groep 3-8 3-10 min per leerling, tijdens het vrij lezen

Achtergrond

Een leesconferentie (reading conference of conferring) is een kort gesprek tussen leerkracht en één leerling terwijl de rest van de klas vrij leest. De werkvorm komt uit de Amerikaanse reading workshop-traditie en wordt beschreven door onder meer ReadWriteThink, Edutopia en Scholastic. De leerling leest kort hardop voor, de leerkracht noemt één concrete sterkte, geeft één tip om mee verder te gaan en praat met de leerling over wat het boek betekent en wat hij ervan vindt. Zo controleer je ook of het boek past qua niveau en interesse. ReadWriteThink adviseert om iedere leerling ongeveer eens per week te spreken en daarvoor een vaste notitievorm te gebruiken; Edutopia (Justin Minkel) kiest voor kwaliteit boven kwantiteit en geeft leerlingen met de grootste behoefte meer tijd. Een tip uit Scholastic (Dan Feigelson): gebruik de woorden van de leerling zelf om te benoemen wat hij als lezer goed doet.

Vooraf: Eenmalig: notitieblad en rooster maken (ongeveer 30 minuten). Per dag: even de vorige notities nalezen van de leerlingen die aan de beurt zijn (ongeveer 5 minuten).

Zo doe je het

  1. 1Leerkracht maakt een rooster zodat iedere leerling ongeveer eens per week of eens per twee weken aan de beurt is, en houdt per leerling een notitieblad bij.
  2. 2De klas leest vrij; de leerkracht gaat naast de leerling zitten (niet de leerling naar het bureau roepen).
  3. 3Leerkracht opent: 'Vertel eens, wat ben je aan het lezen en waar ben je nu?'
  4. 4Leerling leest een of twee minuten hardop voor; de leerkracht luistert naar vloeiendheid en hoe de leerling met lastige woorden omgaat.
  5. 5Leerkracht stelt een of twee begripsvragen: 'Wat is er tot nu toe gebeurd?' of 'Waarom deed die persoon dat, denk je?'
  6. 6Leerkracht noemt één concrete sterkte, liefst in de woorden van de leerling: 'Je zei net: ik las het nog een keer omdat het raar klonk. Dat is precies wat goede lezers doen.'
  7. 7Leerkracht geeft één tip of doel voor de komende week en laat de leerling die zelf herhalen.
  8. 8Leerkracht noteert datum, boek, sterkte en doel op het notitieblad en begint het volgende gesprek met een vraag over dat doel.

Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken

  • “Wat ben je aan het lezen? Hoe heb je dit boek gekozen?
  • “Wat is er tot nu toe gebeurd? Vertel het in een paar zinnen.
  • “Wat vind je er tot nu toe van? Wat maakt dat je doorleest (of niet)?
  • “Was er een stuk dat je lastig vond? Wat deed je toen?
  • “Past dit boek bij jou, of wil je straks iets anders proberen?
  • “Wat wil je deze week als lezer uitproberen?

Voorbeelden

  • —Groep 4, 25 leerlingen, vrij lezen 20 min: de leerkracht spreekt drie leerlingen. Een leerling leest uit een AVI-boekje en slaat steeds een lastig woord over. De leerkracht zegt: 'Je las heel vloeiend. Bij het woord tegen de kar raadde je gauw. Probeer deze week bij een moeilijk woord eerst het woord in stukjes te hakken.' Ze noteert dat doel.
  • —Groep 6, 27 leerlingen, vrij lezen 25 min: een leerling leest al drie weken in hetzelfde dikke boek en is pas op bladzijde 40. In het gesprek blijkt dat hij het boek saai vindt maar denkt dat hij het moet uitlezen. De leerkracht zegt dat stoppen mag en helpt hem twee andere boeken uitzoeken.
  • —Groep 8, 28 leerlingen, vrij lezen 20 min: een leerling vertelt over haar fantasyboek. De leerkracht vraagt: 'Waarom vertrouw je die tovenaar niet?' en de leerling noemt twee aanwijzingen uit het boek. Afgesproken doel: plakbriefjes zetten bij aanwijzingen dat iemand niet te vertrouwen is.

Benodigdheden

  • notitieblad of map per leerling
  • rooster wie wanneer aan de beurt is
  • eventueel een krukje om naast de leerling te zitten

Tip: Begin het volgende gesprek altijd met het doel van de vorige keer; zo voelt de leerling dat je het onthoudt en meent.

Let op

  • Het gesprek wordt een overhoring: begin met interesse in het boek en de leerling, niet met toetsvragen.
  • Te veel tips tegelijk: geef één concreet doel per gesprek.
  • De rest van de klas leest niet: zorg eerst dat het vrij lezen een rustige routine is voordat je gaat conferenties houden.

Makkelijker of moeilijker: Spreek leerlingen die moeite hebben met lezen vaker en iets langer; sterke lezers kunnen soms met een maatje samen een conferentie krijgen over hetzelfde boek.

Bronnen

Deze werkvorm wordt op meerdere plekken beschreven; wij zetten ze hier samen in eigen woorden.

Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm

Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.

Inloggen

Nog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.

Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?