Lezen
KWL: wat weet ik, wat wil ik weten, wat heb ik geleerd
Eén simpel drieluik dat voorkennis, nieuwsgierigheid en nieuwe kennis rond een informatief boek in één oogopslag zichtbaar maakt.
Achtergrond
KWL is een leesstrategie voor informatieve teksten die leesonderzoeker Donna Ogle in 1986 publiceerde in The Reading Teacher. De drie kolommen staan voor Know (wat weet ik al), Want to know (wat wil ik weten) en Learned (wat heb ik geleerd). Ogle ging ervan uit dat voorkennis bepaalt hoe leerlingen een tekst begrijpen en wat ze ervan opsteken; daarom begint de strategie met het ophalen van die voorkennis in een gesprek. Onenigheid en vragen die daarbij opkomen, gaan naar de W-kolom en worden zo het doel van het lezen. Tijdens of na het lezen noteren leerlingen wat ze leerden en welke nieuwe vragen ze hebben; vragen die het boek niet beantwoordt, zijn een aanleiding om verder te zoeken in andere bronnen. Sommige varianten voegen daarom een extra kolom toe voor wat je nog wilt weten. KWL werkt het best bij een duidelijk afgebakend onderwerp en kan klassikaal op het bord of individueel op een werkblad.
Vooraf: Kies een informatief boek met een afgebakend onderwerp en lees het zelf (15-20 minuten). Kopieer een KWL-werkblad.
Zo doe je het
- 1Leerkracht kiest een informatief boek met een duidelijk onderwerp en tekent drie kolommen op het bord: Wat weet ik al? – Wat wil ik weten? – Wat heb ik geleerd?
- 2Klassikaal gesprek: 'Wat weten jullie al over [onderwerp]?' De leerkracht schrijft alles in de eerste kolom, ook als het niet klopt.
- 3Als leerlingen het oneens zijn of twijfelen, maakt de leerkracht er een vraag van en zet die in de tweede kolom: 'Dat gaan we uitzoeken.'
- 4Leerlingen schrijven alleen of in tweetallen 2-3 eigen vragen op het werkblad die ze beantwoord willen zien.
- 5Leerlingen lezen (of de leerkracht leest voor) en noteren tijdens het lezen in eigen woorden wat ze leren in de derde kolom.
- 6Na het lezen: leerlingen kijken terug naar de eerste kolom: 'Wat klopte er, wat moeten we verbeteren?'
- 7Klassikaal: welke vragen zijn beantwoord en welke niet? Onbeantwoorde vragen gaan op een lijst 'Nog uitzoeken'.
- 8Leerlingen kiezen één onbeantwoorde vraag om verder uit te zoeken in een ander boek of een betrouwbare website.
Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken
- “Wat weet je al over dit onderwerp?
- “Waar twijfel je over? Dan maken we er een vraag van.
- “Wat wil je te weten komen?
- “Wat heb je geleerd? Schrijf het in je eigen woorden.
- “Klopte wat je vooraf dacht te weten?
- “Welke vraag is nog niet beantwoord, en waar kun je het antwoord zoeken?
Voorbeelden
- —Groep 4, 25 leerlingen, 30 minuten met een informatief prentenboek over vulkanen: in de K-kolom 'vulkanen spugen vuur', 'ze staan in warme landen'. W: 'Waarom is lava zo heet?', 'Kan een vulkaan in Nederland ontstaan?'. Na het voorlezen zet de klas bij 'vuur spugen' een correctie: 'het is gesmolten steen, geen vuur'.
- —Groep 7, 28 leerlingen, 45 minuten met een informatief boek over het menselijk lichaam: in tweetallen vullen leerlingen de kolommen in over het hart. Een vraag 'Hoe vaak klopt een hart in je hele leven?' wordt niet beantwoord; twee leerlingen zoeken het op en presenteren de volgende dag hoe ze het hebben uitgerekend.
Benodigdheden
- Informatief boek
- KWL-werkblad
- Bord
Tip: Schrijf ook verkeerde voorkennis gewoon op; het moment waarop leerlingen zelf ontdekken dat iets niet klopte, is het leerzaamst.
Let op
- De K-kolom wordt een opsomming zonder gesprek; laat leerlingen reageren op elkaar en maak van twijfels vragen.
- Leerlingen schrijven de L-kolom letterlijk over uit het boek; vraag om eigen woorden.
- De onbeantwoorde vragen worden vergeten; plan een kort vervolg.
Makkelijker of moeilijker: Makkelijker: klassikaal op het bord en mondeling, met tekeningen. Moeilijker: een vierde kolom voor wat je nog wilt weten en hoe je dat gaat uitzoeken, of de L-kolom laten ordenen in categorieën.
Bronnen
Deze werkvorm wordt op meerdere plekken beschreven; wij zetten ze hier samen in eigen woorden.
Werkblad
Mijn KWL-blad bij een informatief boek
Vul de kolommen in vóór, tijdens en na het lezen van je informatieve boek.
Onderwerp van het boek
bijv. vulkanen, het menselijk lichaam, ridders
Wat weet ik al? (vóór het lezen)
schrijf op wat je al denkt te weten, ook als je het niet zeker weet
Wat wil ik weten? (vóór het lezen)
bedenk 2 of 3 vragen die je hoopt beantwoord te krijgen
Wat heb ik geleerd? (na het lezen)
schrijf het in je eigen woorden, niet precies zoals in het boek
Wat wil ik nog meer weten?
welke vraag bleef onbeantwoord?
Waar zou ik dat antwoord kunnen vinden?
een ander boek, internet, iemand die het weet
Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm
Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.
InloggenNog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?