Direct naar de inhoud

Kiezen

I-PICK: ik kies zelf een boek dat past

Jonge lezers leren met vier korte vragen zelf een boek te kiezen dat past bij hun doel, hun interesse en hun leesniveau.

groep 3-5 20-30 min per les, enkele lessen

Achtergrond

I-PICK komt uit 'The Daily 5' van Gail Boushey en Joan Moser (2006), een aanpak voor zelfstandig werken rond lezen en schrijven. De letters staan voor 'I pick' (ik kies) plus vier vragen: Purpose (waarom wil ik dit lezen?), Interest (interesseert dit boek me?), Comprehend (begrijp ik wat ik lees?) en Know (ken ik de meeste woorden?). Edmentum beschrijft hoe leerlingen hiermee een 'goed passend boek' leren vinden voordat ze zelfstandig gaan lezen, en adviseert voordoen, hardop denken en regelmatig in kleine groepjes terugkomen. ReadWriteThink laat in een lesreeks voor jonge lezers zien hoe belangrijk die eerste vraag naar het doel is: wie iets wil leren kiest een ander boek dan wie wil lachen. Het verschil met de vijfvingertest is dat moeilijkheid hier maar één van de vier vragen is; doel en interesse komen eerst. Leer het niet in één keer aan, maar kom er de eerste weken dagelijks en daarna wekelijks op terug.

Vooraf: Poster maken en een goede en een foute voorbeeldkeuze klaarleggen: ongeveer 20 minuten.

Zo doe je het

  1. 1Leerkracht hangt de I-PICK-poster op en vertelt: 'Vandaag leer je hoe je zelf een boek kiest dat goed bij je past.'
  2. 2Leerkracht doet het voor met een verkeerde keuze, bijvoorbeeld een kookboek voor volwassenen: 'Waarom wil ik dit lezen? Interesseert het me? Begrijp ik het? Ken ik de woorden?' en concludeert hardop dat dit niet past.
  3. 3Leerkracht doet daarna een goede keuze voor met dezelfde vier vragen.
  4. 4Klassikaal maken leerlingen een lijst van leesdoelen: iets leren, lachen, spanning, een lievelingsschrijver …
  5. 5Leerlingen kiezen in de klassenbibliotheek een boek met de vier vragen; ze vertellen een maatje waarom het past.
  6. 6Leerlingen lezen tien minuten in hun boek; de leerkracht loopt rond en vraagt: 'Welke vraag hielp jou bij het kiezen?'
  7. 7Klassikaal kort nabespreken: 'Was het een goede keuze? Wat doe je als het boek toch niet past?'
  8. 8De komende weken begint de leerkracht het vrij lezen af en toe met één leerling die zijn I-PICK-keuze voordoet.

Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken

  • “Waarom wil ik dit boek lezen?
  • “Interesseert dit boek mij echt?
  • “Begrijp ik wat ik lees? Kan ik vertellen wat er gebeurde?
  • “Ken ik de meeste woorden?
  • “Welke vraag was voor jou het belangrijkst bij het kiezen?
  • “Wat doe je als het boek toch niet past?

Voorbeelden

  • —Groep 3, 24 leerlingen, 20 min: de leerkracht houdt een dikke krant omhoog: 'Ik wil iets grappigs lezen. Is dit een goede keuze?' De kinderen roepen: 'Nee!' Daarna kiezen ze in tweetallen uit een bak met leesboekjes; een leerling zegt: 'Ik kies dit want ik wil iets over dino's leren, en ik ken bijna alle woorden.'
  • —Groep 4, 26 leerlingen, 25 min: leerlingen kiezen een boek en lezen tien minuten. Een leerling merkt dat hij de woorden kent maar het verhaal saai vindt en kiest met de vraag 'interesseert het me?' een ander boek.
  • —Groep 5, 27 leerlingen, 20 min: aan het begin van het vrij lezen doet een leerling voor hoe ze een informatief boek over paarden koos; ze legt uit dat ze op een willekeurige bladzijde controleerde of ze de woorden kende.

Benodigdheden

  • I-PICK-poster (vertaald)
  • klassenbibliotheek of bakken met boeken op verschillende niveaus
  • een paar 'foute' voorbeeldboeken om voor te doen

Tip: Laat leerlingen hun boekkeuze hardop aan een maatje uitleggen; wie kan zeggen waarom een boek past, heeft het echt gekozen.

Let op

  • Alleen op moeilijkheid letten: begin juist bij doel en interesse.
  • Eenmalig behandelen: herhaal de eerste weken dagelijks en daarna wekelijks.
  • Te veel keuze voor jonge lezers: beperk de keuze tot een bak of plank.

Makkelijker of moeilijker: Voor beginnende lezers kun je per leesniveau een bak met boeken klaarzetten waarbinnen ze kiezen; oudere of sterke lezers kunnen BOOKMATCH als uitgebreidere versie gebruiken.

Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm

Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.

Inloggen

Nog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.

Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?