Direct naar de inhoud
Kinderboeken.apponderdeel vanonderwijstools.app

Lezen

Interactief voorlezen

Het voorleesmoment wordt een gesprek waarin kinderen meedenken, nieuwe woorden leren en het verhaal aan hun eigen leven koppelen.

groep 1-4 15-25 min

Achtergrond

Bij interactief voorlezen leest de leerkracht niet alleen voor, maar maakt van het verhaal een gesprek: vóór, tijdens en na het lezen worden kinderen uitgenodigd om te voorspellen, te reageren, woorden te bespreken en verbanden te leggen met hun eigen ervaringen. Wij-leren (Judith Stoep) benadrukt dat plezier het belangrijkste doel is en dat dat plezier de leesmotivatie voedt; tegelijk werkt het aan woordenschat en begrip. Klasse noemt open vragen, hints geven als een kind vastloopt, samen naar de prenten kijken, stilstaan bij nieuwe woorden, positieve feedback en het verbinden met de wereld van het kind als kern. Een studie die Stichting Lezen beschreef, liet zien dat ook oudere anderstalige leerlingen er minder leesdruk door ervaren. Waarop letten: de kinderen moeten het meeste praten, niet de leerkracht, en te veel toetsvragen ('Hoe heette de beer?') halen de vaart en het plezier eruit. Lees hetzelfde boek bij voorkeur meerdere keren in enkele weken; elke keer halen kinderen er meer uit.

Vooraf: Het boek een keer zelf lezen, drie of vier stopmomenten kiezen met een open vraag erbij en twee of drie woorden uitkiezen om te bespreken: ongeveer 15 minuten.

Zo doe je het

  1. 1Leerkracht laat de kaft zien en vraagt: 'Wat zie je? Waar zou dit boek over gaan?' Een paar kinderen antwoorden.
  2. 2Leerkracht geeft een luistervraag mee, bijvoorbeeld: 'Luister goed: wie helpt de hoofdpersoon?'
  3. 3Leerkracht leest het eerste stuk voor en laat de prenten goed zien.
  4. 4Op een spannend moment stopt de leerkracht: 'Wat denk je dat er nu gaat gebeuren?' Twee of drie kinderen antwoorden; de rest steekt de duim op als ze het eens zijn.
  5. 5Bij een moeilijk woord wijst de leerkracht het aan in de prent of beeldt het uit en laat de kinderen het woord herhalen.
  6. 6Leerkracht reageert op wat kinderen zeggen met korte luisterreacties ('Oh?', 'Hmm, vertel eens') en herhaalt een halve zin van een kind als volledige zin.
  7. 7Leerkracht leest door tot het eind en vraagt naar het probleem en de oplossing: 'Wat was er aan de hand? Hoe werd het opgelost?'
  8. 8Leerkracht legt de link naar de kinderen zelf: 'Heb jij ook wel eens …?' en laat kinderen in tweetallen even vertellen.
  9. 9Leerkracht zet het boek in de klassenboekenkast en leest het in de weken daarna nog een of twee keer voor, telkens met andere vragen.

Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken

  • “Wat zie je op de kaft? Waar zou het verhaal over gaan?
  • “Wat denk je dat er nu gaat gebeuren? Waarom denk je dat?
  • “Hoe zou hij/zij zich nu voelen? Hoe zie je dat op het plaatje?
  • “Wie weet wat … betekent? Kun je het voordoen?
  • “Heb jij ook wel eens zoiets meegemaakt?
  • “Wat vond jij het mooiste/spannendste stuk?

Voorbeelden

  • —Groep 1-2, 22 kleuters, 20 min, 'De Gruffalo' (Julia Donaldson): bij de kaft zegt een kind: 'Een monster!' De leerkracht vraagt: 'Is hij lief of eng? Waaraan zie je dat?' Halverwege, als de muis de slang wegjaagt, vraagt ze: 'Bestaat de Gruffalo echt, denk je?' De kinderen zijn verdeeld; als de echte Gruffalo verschijnt, roepen ze het uit. Na afloop vertellen kinderen in tweetallen wanneer zij een keer slim waren toen ze bang waren.
  • —Groep 3, 25 leerlingen, 20 min, prentenboek over een verhuizing: de leerkracht bespreekt vooraf de woorden 'verhuisdoos' en 'afscheid'. Tijdens het lezen vraagt ze bij de prent van de lege kamer: 'Hoe voelt het kind zich nu?' Een leerling zegt: 'Verdrietig, want al zijn spullen zijn weg.' De leerkracht vult aan: 'Hij is verdrietig omdat zijn kamer leeg is.' Na afloop vertellen drie kinderen dat zij ook verhuisd zijn.
  • —Groep 4, 27 leerlingen, 25 min: tweede keer voorlezen van hetzelfde prentenboek. Nu laat de leerkracht de kinderen bij herhalende zinnen meezeggen en vraagt ze om plekken in de prenten te zoeken die ze de eerste keer niet zagen.

Benodigdheden

  • prentenboek met een duidelijke verhaallijn en grote prenten
  • eventueel voorwerpen of plaatjes bij moeilijke woorden

Tip: Lees een goed boek een paar keer in een paar weken: de tweede en derde keer praten kinderen vaak veel meer mee dan de eerste.

Let op

  • Te veel vragen stellen, zodat het verhaal stukgeknipt raakt: kies drie of vier stopmomenten.
  • Alleen toetsvragen met één goed antwoord: stel vooral open vragen die kinderen laten denken en vertellen.
  • Steeds dezelfde kinderen aan het woord: laat ook tweetallen even met elkaar praten.

Makkelijker of moeilijker: Voor taalzwakkere en anderstalige kinderen: bespreek een paar sleutelwoorden vooraf met een plaatje of voorwerp en laat ze eerst met een maatje overleggen voor ze antwoorden. Kinderen die al veel weten kun je vragen het verhaal na te vertellen aan de groep.

Bronnen

Deze werkvorm wordt op meerdere plekken beschreven; wij zetten ze hier samen in eigen woorden.

Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm

Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.

Inloggen

Nog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.

Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?