Lezen
Herhaald lezen met een groeigrafiek
Leerlingen zien in hun eigen grafiek dat ze door een tekst een paar keer te oefenen vlotter en beter lezen.
Achtergrond
Herhaald lezen (repeated reading) betekent dat een leerling dezelfde korte tekst een aantal keren hardop leest, met voorbeeld en feedback, tot hij hem vlot en met goede intonatie kan lezen. Colorín Colorado noemt het de kernstrategie voor leesvloeiendheid en beschrijft een vaste cyclus: eerst een 'koude' lezing op tijd, dan meelezen met een goed voorbeeld (leerkracht, maatje of opname), dan zelfstandig oefenen en tot slot een controle bij de leerkracht, waarbij ook een paar begripsvragen horen. Leerlingen houden het aantal goed gelezen woorden per minuut bij in een grafiek, zodat ze hun eigen groei zien. Edutopia beschrijft een variant uit onderzoek naar 'fluency-oriented reading instruction', waarbij dezelfde tekst een week lang klassikaal, in tweetallen en alleen wordt herlezen; dat verbeterde uitspraak en begrip in groep 4. Let op: het gaat niet om zo snel mogelijk lezen, maar om vloeiend lezen met begrip.
Vooraf: Teksten op niveau verzamelen en kopiëren, grafiekbladen maken: ongeveer 30-45 minuten voor een reeks teksten.
Zo doe je het
- 1Leerkracht kiest een korte tekst die past bij het niveau van de leerling (ongeveer 100 woorden in groep 3, tot zo'n 350 woorden in groep 8).
- 2Koude lezing: de leerling leest de tekst één minuut hardop; de leerkracht of een maatje telt de fouten en het aantal gelezen woorden.
- 3De leerling zet het aantal goed gelezen woorden als eerste punt in zijn grafiek.
- 4Voorbeeld: de leerling leest de tekst zacht mee met de leerkracht, een sterke lezer of een opname, twee of drie keer.
- 5Zelfstandig oefenen: de leerling leest de tekst nog een paar keer hardop voor zichzelf of een maatje.
- 6Controle: de leerling leest de tekst opnieuw één minuut bij de leerkracht en zet het nieuwe resultaat in de grafiek.
- 7De leerkracht stelt twee begripsvragen of vraagt de leerling de tekst kort na te vertellen.
- 8Samen kijken naar de grafiek: 'Wat zie je? Hoe kwam het dat je sneller en beter ging?' Daarna volgt een nieuwe tekst.
Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken
- “Lees het zo dat het klinkt alsof je praat.
- “Hoeveel woorden las je de eerste keer? En nu?
- “Wat oefende je deze keer extra: de lastige woorden, de punten, de stemmen?
- “Vertel in een paar zinnen waar de tekst over ging.
- “Wat zie je in je grafiek? Waar ben je trots op?
Voorbeelden
- —Groep 4, 25 leerlingen, 20 min, drie keer per week: zes leerlingen die minder vloeiend lezen werken in een hoek met korte teksten. Een leerling leest bij de koude lezing 38 woorden; na drie keer meelezen met de leerkracht en twee keer zelf oefenen leest hij er 55 en kleurt trots zijn staafje in.
- —Groep 5, 27 leerlingen, 15 min per dag, een week lang: de klas leest op maandag samen een gedicht, op dinsdag in duo's, op woensdag alleen, op donderdag bij een maatje uit groep 3, en op vrijdag lezen vrijwilligers het voor.
- —Groep 7, 26 leerlingen, 15 min: een leerling met dyslexie oefent een informatieve tekst met een opname op een tablet. Na de controle zegt hij: 'De woorden zijn nu niet meer eng, ik ken ze al.'
Benodigdheden
- korte teksten op verschillende niveaus
- stopwatch of timer
- grafiekblad per leerling
- eventueel opnames van de teksten
Tip: Laat leerlingen zelf hun grafiek bijhouden; een stijgende lijn motiveert meer dan welk compliment ook.
Let op
- Alleen op snelheid sturen: leerlingen gaan raffelen. Benoem ook intonatie en vraag altijd naar de inhoud.
- Een tekst die te moeilijk is: dan helpt herhalen nauwelijks. Kies teksten die met wat oefening haalbaar zijn.
- Te weinig voorbeeld: zonder goed voorbeeld oefent de leerling fouten in.
Makkelijker of moeilijker: Kies voor elke leerling een tekst op zijn eigen niveau; sterke lezers kunnen het gebruiken om voor te bereiden op voorlezen aan een andere groep en letten dan vooral op expressie.
Bronnen
Deze werkvorm wordt op meerdere plekken beschreven; wij zetten ze hier samen in eigen woorden.
Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm
Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.
InloggenNog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?