Bespreken
Grand Conversations
Laat de klas zelf het gesprek over een boek sturen, zonder dat de leerkracht steeds de volgende vraag hoeft te bedenken.
Achtergrond
Grand Conversations is een aanpak die is ontwikkeld door de Amerikaanse onderzoekers Maryann Eeds en Deborah Wells, gepubliceerd in hun veelgeciteerde artikel 'Grand Conversations: An Exploration of Meaning Construction in Literature Study Groups' (Research in the Teaching of English, 1989) en later uitgewerkt in het boek 'Grand Conversations: Literature Groups in Action'. Hun onderzoek naar leesgroepen van groep 7-8-leerlingen liet zien dat kinderen tot rijke, zelfsturende gesprekken komen wanneer de leerkracht als medelezer meedoet in plaats van als toetser vragen stelt — zij noemden dit contrast expliciet 'grand conversations' tegenover de traditionele, leerkrachtgestuurde 'gentle inquisitions' (zachte kruisverhoren) waarbij de leerkracht steeds de volgende vraag al klaar heeft. De pedagogische winst is dat leerlingen hun eigen betekenisconstructie leren sturen: ze voorspellen, herzien hun mening, delen persoonlijke verhalen die het boek oproept, en wegen samen af wat het verhaal betekent, in plaats van te wachten op de 'juiste' interpretatie van de leerkracht. Deze aanpak sluit nauw aan bij Chambers' idee van de 'gezamenlijke tekst' die rijker is dan één individuele lezing, en wordt in Nederland vooral toegepast binnen leescirkels en literatuurkringen in de bovenbouw.
Zo doe je het
- 1Laat leerlingen in kleine groepjes (4 tot 6) hetzelfde boek of hoofdstuk lezen, bij voorkeur een boek dat ze zelf mochten kiezen.
- 2Geef geen vaste vragenlijst mee — open het gesprek alleen met 'wat wil je hierover kwijt?' of 'waar denk je het meest aan als je terugdenkt aan dit boek?'
- 3De leerkracht schuift aan als medelezer, niet als toetser: deel een eigen, oprechte reactie op het boek in plaats van controlevragen te stellen.
- 4Laat de groep zelf bepalen waar het gesprek heen gaat; grijp alleen in bij een stilte, met een open vraag als 'wat viel jullie verder nog op?'
- 5Sluit af met een korte reflectieronde: welke nieuwe gedachte over het boek nemen jullie mee uit dit gesprek?
Voorbeelden
- —Een leesgroep rond 'De Boy in de Gestreepte Pyjama' (John Boyne) komt zelf uit op een gesprek over onwetendheid en verantwoordelijkheid, zonder dat de leerkracht die vraag hoefde te stellen.
- —Bij 'Marathonjongens'-achtige sportboeken beginnen leerlingen spontaan over eigen faalervaringen bij sport, wat het boek persoonlijker maakt.
- —Een groepje rond de 'Kikker'-serie (Max Velthuijs) in groep 4 blijkt zelf discussie te voeren over of Kikker zich wel goed gedroeg — precies het soort onvoorspelbare, leerlinggestuurde gesprek dat Eeds en Wells beschreven.
Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm
Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.
InloggenNog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?