Kiezen
Genre-bingokaart
Een bingokaart die leerlingen stiekem buiten hun favoriete genre laat lezen.
Achtergrond
Reading bingo of book bingo is een leesuitdaging die veel school- en jeugdbibliotheken gebruiken: op een bingokaart staat in elk vakje een soort boek, en wie een rij vol heeft, heeft 'bingo'. In deze genre-bingo staat elk vakje voor een genre of boekkenmerk, zoals spannend, informatief, poëzie, een strip of een vertaald boek. Bibliothecarissen zetten het in om leerlingen boeken te laten lezen in genres en over onderwerpen die ze anders niet zouden kiezen. Scholen maken er spelregels bij: één boek telt voor één vakje, dikke boeken mogen soms voor meer vakjes tellen, en een leerling vertelt kort over het boek voordat het vakje telt. De spelvorm motiveert omdat er tussentijds kleine successen zijn (een rij, een kolom) en omdat de leerling binnen elk vakje zelf kiest. Let op dat genres goed uitgelegd worden, want vorm (strip, gedichtenbundel) en genre (spannend, fantasy) lopen bij kinderen snel door elkaar.
Vooraf: Maak de bingokaart en zet per vakje minstens een paar passende boeken klaar of op een lijstje (ongeveer 45 minuten, of samen met de schoolbibliotheek). Bedenk kleine beloningen die met lezen te maken hebben.
Zo doe je het
- 1Leerkracht maakt een bingokaart van 4x4 of 5x5 vakjes, elk met een genre of kenmerk, passend bij de groep (bijvoorbeeld: grappig, spannend, informatief, gedichten, strip, fantasy, een boek uit een ander land, een boek dat een klasgenoot tipt).
- 2Leerkracht bespreekt elk vakje met een voorbeeld uit de klassenbibliotheek: 'Een fantasyboek is een verhaal met dingen die in het echt niet kunnen, zoals magie.'
- 3Leerkracht legt de regels uit: één boek telt voor één vakje; een vakje telt pas als het boek uit is en je in één of twee zinnen vertelt waarom het bij dat vakje past.
- 4Leerlingen kiezen alleen zelf in welke volgorde ze vakjes vullen en zoeken boeken met hulp van de klassen- of schoolbibliotheek.
- 5Na elk boek vertelt de leerling kort aan de leerkracht of in de boekenkring waarom het boek bij het vakje hoort; de leerkracht zet een stempel.
- 6Een volle rij, kolom of diagonaal levert iets kleins op, zoals het voorleesboek mogen kiezen of een boekentip geven aan de klas.
- 7Bespreek eens per paar weken klassikaal welke vakjes lastig te vullen zijn en tip samen boeken voor die vakjes.
- 8Een volle kaart wordt gevierd met een groter moment, bijvoorbeeld een bezoek aan de bibliotheek.
Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken
- “Bij welk vakje past dit boek, en waarom?
- “Welk vakje vind je het moeilijkst om te vullen?
- “Welk boek heb je gelezen dat je zonder bingo nooit gekozen had?
- “Wie kan een boek tippen voor het vakje 'gedichten'?
- “Dit boek hoort bij … omdat …
Voorbeelden
- —Groep 4, 24 leerlingen, 4x4-kaart over zes weken: vakjes als 'boek over dieren', 'grappig boek', 'boek met veel plaatjes', 'informatief boek'. Een leerling vertelt bij haar stempel: 'Dit is informatief, want het legt uit hoe een rups een vlinder wordt.' Na drie weken hebben de meeste kinderen een eerste rij vol.
- —Groep 7, 29 leerlingen, 5x5-kaart over het schooljaar: het vakje 'gedichten' blijft bij bijna iedereen leeg. In de boekenkring leest de leerkracht drie korte gedichten voor uit verschillende bundels; daarna lenen acht leerlingen een dichtbundel.
Benodigdheden
- Bingokaart per leerling
- Stempel of stickers
- Boeken in alle genres (klassen-/schoolbibliotheek)
Tip: Zet ook een vakje 'boek getipt door een klasgenoot' op de kaart; dat zorgt voor gesprekken over boeken.
Let op
- Leerlingen kiezen het dunste boek per vakje; laat dikke boeken voor twee vakjes tellen.
- Eén boek voor meerdere vakjes; spreek af dat één boek één vakje is.
- Onduidelijke genres; leg elk vakje uit met een voorbeeld uit de klas.
Makkelijker of moeilijker: Makkelijker: een 3x3-kaart met concrete vakjes ('boek over een dier'). Moeilijker: abstractere vakjes ('een boek met een ik-verteller', 'een boek dat in het verleden speelt').
Bronnen
Deze werkvorm wordt op meerdere plekken beschreven; wij zetten ze hier samen in eigen woorden.
Werkblad
Mijn genre-bingokaart
Vul per genre-vakje in welk boek je hebt gelezen en waarom het bij dat genre past. Haal je een volle rij? Vertel het aan de juf of meester!
Fantasy of sprookje — titel en auteur
bijv. Wiplala – Annie M.G. Schmidt
Spannend of griezelig boek — titel en auteur
Informatief boek (non-fictie) — titel en auteur
Prentenboek of stripboek — titel en auteur
Vertaald boek (uit een ander land) — titel en auteur
Historisch verhaal — titel en auteur
Boek dat ook een film of serie is — titel en auteur
Waarom vond je dít vakje het lastigst om te vullen?
Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm
Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.
InloggenNog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?