Lezen

Duolezen in de eigen klas

Twee klasgenoten lezen om beurten dezelfde tekst hardop, zodat iedereen veel meer leesbeurten krijgt dan bij klassikaal voorlezen.

groep 3-8 15-20 min

Achtergrond

Bij duolezen (partner reading) lezen twee leerlingen uit dezelfde klas om beurten hardop uit dezelfde tekst. Anders dan bij leesmaatjes tussen groepen gaat het om klasgenoten. AdLit en Colorín Colorado beschrijven een vaste opzet: de sterkere lezer leest een alinea of bladzijde voor als voorbeeld, de minder vloeiende lezer leest hetzelfde stuk daarna, en de partner helpt bij lastige woorden en moedigt aan. Om de koppels te maken zet je de klas in volgorde van leesvaardigheid, splits je die lijst in tweeën en koppel je de bovenste van de ene helft aan de bovenste van de andere, zodat het verschil in elk duo klein blijft; leerlingen voor wie dit te moeilijk is lezen met de leerkracht. Leerlingen van hetzelfde niveau kunnen ook samen een tekst herlezen die al met de leerkracht is besproken. Edutopia noemt onderzoek waarin het elkaar bevragen en controleren tijdens duolezen de vloeiendheid verbeterde. Leer leerlingen expliciet hoe ze elkaar helpen, anders zeggen ze het woord meteen voor.

Vooraf: Eenmalig duo's samenstellen en het helpkaartje maken: ongeveer 20 minuten. Daarna per keer alleen teksten klaarleggen.

Zo doe je het

1Leerkracht maakt de duo's: ranglijst op leesvaardigheid, in tweeën knippen, de nummers 1 van beide helften samen, de nummers 2 samen, enzovoort.
2Leerkracht doet met een leerling voor hoe het werkt, inclusief hoe je helpt bij een fout: 'Je wacht even. Zegt je maatje het niet, dan zeg je: kijk nog eens naar dit woord.'
3Duo's gaan naast elkaar zitten met één boek of twee dezelfde teksten.
4Lezer 1 (de iets sterkere lezer) leest een alinea of bladzijde hardop; lezer 2 wijst mee.
5Lezer 2 leest hetzelfde stuk hardop; lezer 1 luistert en helpt alleen als het nodig is.
6Na elke bladzijde stelt de luisteraar één vraag: 'Wat gebeurde er op deze bladzijde?'
7Duo's gaan zo door tot de tijd om is; de leerkracht loopt rond en luistert naar telkens een ander duo.
8Afsluiting: elk duo geeft elkaar één compliment over het lezen ('Je las de stukjes met praten heel goed').

Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken

“Wacht even, kijk nog eens naar dit woord. Hoe begint het?
“Wat gebeurde er op deze bladzijde?
“Lees die zin nog eens, nu alsof je het echt zegt.
“Wat vond je moeilijk? Hoe heeft je maatje je geholpen?
“Geef je maatje één compliment over het lezen.

Voorbeelden

—Groep 4, 26 leerlingen, 15 min: dertien duo's lezen in een leesboek op hetzelfde niveau. Lezer 1 leest een bladzijde, lezer 2 leest dezelfde bladzijde. Een leerling helpt zijn maatje bij het woord 'ondertussen' door te zeggen: 'Hak het eens in stukjes.' De leerkracht leest intussen met de twee leerlingen die het meest moeite hebben.
—Groep 6, 28 leerlingen, 20 min: na een les begrijpend lezen herlezen duo's van gelijk niveau de besproken tekst om beurten per alinea. Na elke alinea stelt de luisteraar een wie-wat-waarom-vraag.
—Groep 8, 25 leerlingen, 15 min: duo's lezen een spannend hoofdstuk uit het klassikale boek. Na afloop geven ze elkaar een compliment; een leerling zegt: 'Je deed de stem van de schurk echt eng.'

Benodigdheden

boeken of teksten in tweevoud (of één boek per duo)
kaartje met de afspraken en helpzinnen

Tip: Laat duo's een paar weken samen lezen voordat je wisselt, zodat ze op elkaar ingespeeld raken.

Let op

De sterke lezer zegt elk woord meteen voor: oefen de helpzinnen ('Wacht even', 'Kijk nog eens') vooraf.
Te groot niveauverschil in een duo: dat frustreert beide leerlingen; gebruik de ranglijstmethode.
Duo's kletsen in plaats van lezen: geef een duidelijke opdracht per bladzijde en loop rond.

Makkelijker of moeilijker: Leerlingen die het meest moeite hebben lezen met de leerkracht of een volwassene in plaats van met een klasgenoot. Sterke duo's kunnen na elke bladzijde ook samen voorspellen wat er komt.

Bronnen

Deze werkvorm wordt op meerdere plekken beschreven; wij zetten ze hier samen in eigen woorden.

Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm

Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.

Inloggen

Nog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.

Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?