Bespreken
Leesschrift met twee kolommen
Links wat er in het boek staat, rechts wat jij ervan denkt: een eenvoudig leesschrift dat het boekgesprek voedt.
Achtergrond
Het dubbelkolomjournaal (double-entry journal) is een eenvoudige leesreactie: leerlingen trekken een verticale streep over een bladzijde, schrijven links een zin, detail of korte samenvatting uit de tekst en rechts hun eigen reactie daarop. Die reactie kan een verbinding zijn met een ander boek, met jezelf of met de wereld, maar ook een vraag of voorspelling. Varianten gebruiken de twee kolommen voor oorzaak en gevolg of voor voorspellingen die later worden bevestigd of bijgesteld. Het werkt omdat leerlingen tijdens het lezen al aan het denken worden gezet en met hun aantekeningen goed voorbereid aan een boekgesprek beginnen. Laat leerlingen in de linkerkolom altijd een bladzijde noteren, en houd de rechterkolom persoonlijk: daar telt geen goed of fout.
Vooraf: Kies een fragment uit het voorleesboek voor de demonstratie en maak een werkblad of poster (15 minuten).
Zo doe je het
- 1De leerkracht tekent op het bord een bladzijde met twee kolommen: 'Wat staat er in het boek (bladzijde)' en 'Wat denk ik erbij'.
- 2De leerkracht leest een stuk voor uit het voorleesboek, schrijft links een zin over en denkt hardop een reactie voor de rechterkolom: 'Dit doet me denken aan ...'
- 3De leerkracht hangt de soorten reacties op: een verbinding met jezelf, met een ander boek of met de wereld, een vraag, een voorspelling.
- 4Leerlingen lezen zelf in hun boek en vullen tijdens of na het lezen drie regels in hun leesschrift in.
- 5In tweetallen kiezen leerlingen elk hun sterkste regel en lezen die voor: eerst het citaat, dan de reactie.
- 6Het maatje reageert met een vraag of een eigen gedachte.
- 7De leerkracht verzamelt een paar sterke regels en gebruikt die als startpunt voor het klassengesprek over het boek.
Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken
- “Welke zin of welk moment wil je opschrijven, en op welke bladzijde staat het?
- “Dit doet me denken aan ...
- “Ik vraag me af ...
- “Ik denk dat er nu gaat gebeuren dat ..., omdat ...
- “Als ik dit personage was, zou ik ...
- “Klopte je voorspelling van vorige keer? Wat schrijf je nu in de rechterkolom?
Voorbeelden
- —Groep 5, 25 leerlingen, 15 minuten na het voorlezen: leerlingen vullen één regel in. Links: 'Matilda las alle kinderboeken in de bibliotheek', rechts: 'Ik zou ook wel willen dat ik zo snel kon lezen, maar ik vind haar ouders gemeen.' In de kring lezen vijf kinderen hun regel voor.
- —Groep 8, 28 leerlingen, wekelijks: leerlingen houden bij hun vrij leesboek elke week drie regels bij, waarvan minstens één voorspelling. Bij het volgende boekgesprek in groepjes nemen ze hun leesschrift mee en beginnen ze met de regel die het meeste discussie oplevert.
Benodigdheden
- leesschrift of werkblad met twee kolommen
- het boek
- poster met soorten reacties
Tip: Laat leerlingen hun leesschrift meenemen naar elk boekgesprek; dan heeft iedereen iets om mee te beginnen.
Let op
- De rechterkolom blijft leeg of bevat alleen 'leuk': geef zinsbeginnetjes en doe het hardop denken een paar keer opnieuw voor.
- Leerlingen schrijven hele bladzijden over: spreek af dat links maximaal één zin of een korte samenvatting staat.
Makkelijker of moeilijker: Jonge leerlingen mogen links een tekening maken in plaats van een zin over te schrijven. Sterke lezers gebruiken de variant oorzaak-gevolg of zoeken per hoofdstuk één citaat over taalgebruik.
Bronnen
Deze werkvorm wordt op meerdere plekken beschreven; wij zetten ze hier samen in eigen woorden.
Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm
Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.
InloggenNog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?