Bespreken
Het dagboek van een personage
Leerlingen kruipen in de huid van een personage en schrijven een dagboekbladzijde over een moment waarop het moeilijk werd.
Achtergrond
Bij een personagedagboek schrijven leerlingen in de ik-vorm een dagboekbladzijde alsof ze een personage uit hun boek zijn. Lesmateriaal richt de opdracht op een conflict: welk probleem had het personage, hoe ging het ermee om, hoe voelde het zich daarbij en is het erdoor veranderd. Een Engelse lessenreeks voor Year 6 (ongeveer groep 7-8) laat leerlingen eerst de kenmerken van een dagboek ontdekken (persoonlijke toon, retorische vragen, gedachten die doorlopen) en notities verzamelen uit het boek, voordat ze een dagboek schrijven vanuit een personage. Het werkt omdat leerlingen een gebeurtenis van binnenuit moeten beleven: ze moeten afleiden wat het personage dacht en voelde, ook als de schrijver dat niet letterlijk zegt. Let erop dat het dagboek klopt met het verhaal; laat leerlingen hun keuzes onderbouwen met plekken in het boek.
Vooraf: Kies of schrijf een korte voorbeelddagboektekst en maak het notitieblad (20 minuten).
Zo doe je het
- 1De leerkracht leest een korte dagboektekst voor en vraagt: 'Hoe hoor je dat dit een dagboek is?' Samen noteert de klas kenmerken: datum, ik-vorm, gevoelens, vragen aan jezelf.
- 2Leerlingen kiezen een personage en een moment uit hun boek waarop dat personage een probleem had.
- 3In tweetallen beantwoorden ze vier vragen op een notitieblad: wat was het probleem, wat deed het personage, hoe voelde het zich, en is het daardoor veranderd? Bij elk antwoord noteren ze een bladzijde.
- 4De leerkracht schrijft hardop denkend het begin van een dagboekbladzijde vanuit een personage uit het voorleesboek.
- 5Leerlingen schrijven alleen hun dagboekbladzijde in de ik-vorm, met een datum of tijdstip uit het verhaal.
- 6In tweetallen lezen ze elkaars dagboek en zoeken: 'Waar hoor ik wat het personage voelt? Klopt dit met het boek?'
- 7Enkele leerlingen lezen hun dagboek voor; de klas raadt welk personage en welk moment het is.
Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken
- “Welk probleem had jouw personage op dit moment?
- “Wat dacht het personage, ook al zegt het boek dat niet letterlijk?
- “Maak de zin af: 'Lief dagboek, vandaag ...'
- “Welke vraag zou het personage zichzelf stellen die avond?
- “Is het personage na dit moment veranderd? Hoe merk je dat in het boek?
Voorbeelden
- —Groep 5, 25 leerlingen, 45 minuten: na het voorlezen van een hoofdstuk waarin het hoofdpersonage wordt buitengesloten, schrijven leerlingen vijf zinnen in de ik-vorm. Een leerling schrijft: 'Lief dagboek, niemand wilde naast me zitten. Ik deed of het me niks kon schelen, maar ik moest bijna huilen.'
- —Groep 8, 28 leerlingen, 60 minuten: leerlingen kiezen een moment uit hun eigen leesboek waarop een personage een moeilijke keuze maakt, beantwoorden de vier conflictvragen met bladzijden en schrijven een dagboekbladzijde van een half A4. Bij het voorlezen raadt de klas welk moment het is.
Benodigdheden
- voorbeelddagboektekst
- notitieblad met de vier conflictvragen
- schrijfpapier of schrift
- het boek
Tip: Kies een moment waarop het personage een probleem heeft; daar valt het meest over te schrijven.
Let op
- Het dagboek wordt een navertelling van de gebeurtenissen: vraag vooral naar gedachten en gevoelens.
- Het dagboek verzint dingen die niet in het verhaal passen: laat bij het nalezen controleren of het klopt met het boek.
Makkelijker of moeilijker: Geef jonge of zwakke schrijvers zinsbeginnetjes en een kortere opdracht van vijf zinnen. Sterke schrijvers schrijven twee dagboekbladzijden, voor en na het conflict, zodat de verandering zichtbaar wordt.
Bronnen
Deze werkvorm wordt op meerdere plekken beschreven; wij zetten ze hier samen in eigen woorden.
Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm
Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.
InloggenNog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?