Bespreken

Hoe Weet Je Dat? — Doorvragen op Tekstbewijs

Eén simpele wedervraag die kinderen leert hun mening over een boek te onderbouwen met bewijs uit de tekst.

groep 4-8 10-15 minuten (als aanvulling op een boekgesprek)

Achtergrond

Dit is geen apart vragenblok maar een specifieke gesprekstechniek die Chambers steeds weer inzet binnen zijn 'Vertel eens'-aanpak: wanneer een kind een bewering doet over het boek, vraagt de begeleider consequent 'hoe weet je dat?' of 'wat in het boek laat dat zien?'. Deze techniek wordt ook los van de volledige drieledige vragenstructuur toegepast en komt terug in Nederlandstalig lesmateriaal over Chambers, bijvoorbeeld op klassiekersindeklas.nl, waar het wordt omschreven als het steeds terugverwijzen naar de tekst. Pedagogisch dwingt dit leerlingen om van een vage indruk ('ik vond het spannend') naar een onderbouwde observatie te gaan ('het werd spannend toen de schrijver korte zinnen ging gebruiken'), wat een basisvaardigheid is voor latere literaire argumentatie en tekstbegrip. Omdat de vraag zo kort en herhaalbaar is, kunnen leerlingen hem na een paar keer voordoen ook aan elkaar gaan stellen, waardoor het gesprek zelfsturend wordt in plaats van afhankelijk van de leerkracht.

Zo doe je het

1Kondig aan het begin van het gesprek de 'regel' aan: op elke mening mag iemand vragen 'hoe weet je dat?'
2Wanneer een leerling een mening of observatie geeft, vraag zelf door: 'wat in het boek laat dat zien?'
3Laat de leerling de bladzijde, zin of afbeelding aanwijzen of voorlezen die zijn of haar antwoord ondersteunt.
4Wissel dit een paar keer voor, tot leerlingen deze wedervraag ook spontaan aan elkaar gaan stellen zonder tussenkomst van de leerkracht.
5Sluit af door hardop te benoemen dat een mening met bewijs sterker overkomt dan een mening zonder, als opmaat naar latere boekbesprekingen of leesverslagen.

Voorbeelden

—Een leerling zegt 'ik vond het einde verdrietig' bij 'Kikker en het vogeltje' — de wedervraag 'hoe weet je dat?' leidt tot het aanwijzen van de laatste bladzijde met het lege vogelnestje.
—Bij 'Harry Potter en de Steen der Wijzen' zegt een leerling 'Harry is dapper' — doorvragen levert een concreet voorbeeld op uit het hoofdstuk waarin hij de trol tegenover moet treden.
—Bij 'Wiplala' beweert een leerling 'het verhaal is best gek' — na doorvragen blijkt dit specifiek te gaan over de scène waarin Wiplala per ongeluk dingen kleiner tovert.

Werkblad

Bewijs uit het Boek

Schrijf eerst je mening op, en zoek daarna het bewijs in het boek dat die mening ondersteunt.

Mijn mening of observatie over het boek

Bladzijde of fragment als bewijs

Schrijf op waar in het boek je dit vond, of schrijf de zin over

Wat zegt deze tekst precies, en waarom is dit bewijs?

Zou iemand anders het hiermee oneens kunnen zijn? Waarom (niet)?

Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm

Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.

Inloggen

Nog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.

Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?