Direct naar de inhoud

Bespreken

Chambers' Drie Kernvragen

Open ieder boekgesprek in een paar minuten met drie simpele instapvragen die elk kind kan beantwoorden.

groep 3-8 15-20 minuten

Achtergrond

De basisvragen zijn de eerste laag uit de aanpak van de Britse schrijver en leesbevorderaar Aidan Chambers, beschreven in 'Tell Me: Children, Reading and Talk' (1993), in het Nederlands 'Vertel eens' en later 'Leespraat'. Het zijn eenvoudige vragen die een gesprek op gang brengen: wat vond je leuk of mooi, wat vond je niet leuk, wat was moeilijk of vreemd, en zag je patronen of dingen die steeds terugkwamen. Elk kind kan hierop antwoorden, ongeacht leesniveau, omdat het om de eigen leeservaring gaat en er geen foute antwoorden zijn. Volgens Stichting Lezen stel je geen kennisvragen en werk je geen lijstje af; de antwoorden vormen samen het materiaal waarmee de groep op zoek gaat naar de betekenis van het verhaal. Vlaamse lerarenopleidingen en bibliotheekmateriaal gebruiken dezelfde vragen, vaak als vaste opening van een boekenkring. Naarmate kinderen gewend raken aan deze vragen, gaan ze er vaak vanzelf op in. Het werkt drempelverlagend en trekt ook stille lezers over de streep.

Vooraf: Kies een verhaal of prentenboek en lees het zelf (5-10 minuten). Schrijf de vier vragen op een kaart of het bord.

Zo doe je het

  1. 1Laat de groep hetzelfde boek, hoofdstuk of prentenboek lezen of voorlezen.
  2. 2Ga in een kring zitten zodat iedereen elkaar ziet.
  3. 3Leerkracht stelt de eerste vraag: 'Vertel eens: wat vond je leuk of mooi aan dit verhaal?' Een paar kinderen reageren; de leerkracht noteert kernwoorden op het bord.
  4. 4Tweede vraag: 'Was er iets wat je niet leuk vond?' Ook dit mag; noteer kernwoorden.
  5. 5Derde vraag: 'Was er iets wat je vreemd of moeilijk vond, of wat je verraste?'
  6. 6Vierde vraag: 'Zag je dingen die steeds terugkwamen?' Laat kinderen ook kijken naar wat er op het bord staat.
  7. 7Herhaal antwoorden kort in eigen woorden ('Dus jij vond … omdat …') zodat kinderen zich gehoord voelen en op elkaar voortbouwen.
  8. 8Sluit af door samen één of twee dingen te benoemen die door meerdere kinderen genoemd werden.

Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken

  • “Vertel eens: wat vond je leuk of mooi aan dit verhaal?
  • “Was er iets wat je niet leuk vond? Heb je stukjes overgeslagen?
  • “Was er iets wat je vreemd of moeilijk vond?
  • “Was er iets wat je verraste?
  • “Zag je dingen die steeds terugkwamen?
  • “Wie heeft hetzelfde gezien? Wie zag het anders?

Voorbeelden

  • —Groep 3, 22 leerlingen, 15 minuten na een prentenboek van Kikker (Max Velthuijs): leuk 'de plaatjes', 'dat ze vrienden blijven'; niet leuk 'dat Kikker verdrietig was'; vreemd 'waarom praat de eend?'. Bij de patroonvraag zegt een kind: 'Kikker gaat steeds naar zijn vrienden als er iets is.'
  • —Groep 7, 28 leerlingen, 20 minuten na een voorgelezen kort verhaal: bij 'niet leuk' zegt een leerling 'het einde, dat was te snel'. Drie anderen zijn het eens. Bij de patroonvraag ontdekt de groep dat het weer steeds slechter wordt als het spannender wordt. De leerkracht laat dat zo staan.

Benodigdheden

  • Gezamenlijk boek of prentenboek
  • Vragenkaart of bord

Tip: Begin elke boekenkring met dezelfde vragen; kinderen gaan ze verwachten en bereiden onbewust al antwoorden voor tijdens het lezen.

Let op

  • 'Niet leuk' wordt afgekapt; maak duidelijk dat ook kritiek welkom is.
  • De leerkracht vult het gesprek met eigen interpretaties; vat samen wat kinderen zeggen, zonder er een 'juist antwoord' van te maken.
  • Het wordt een vast lijstje zonder doorvragen; pak een antwoord op met 'Vertel eens meer…'.

Makkelijker of moeilijker: Jonge kinderen: twee of drie vragen en een prentenboek. Oudere kinderen: na de basisvragen doorgaan met algemene vragen, zoals vergelijkingen met andere boeken.

Waarom dit werkt

Werkblad

Mijn Vier Kernvragen

Vul na het lezen deze vier vragen in met steekwoorden, je hoeft geen hele zinnen te schrijven.

Wat vond ik leuk of fijn aan dit boek?

Wat vond ik niet leuk aan dit boek?

Was er iets dat me in de war bracht of dat ik niet snapte?

Bijvoorbeeld een woord, een gebeurtenis of een keuze van een personage

Viel me iets op dat vaker terugkwam in het boek?

Denk aan een zin, kleur, voorwerp of gebeurtenis die je meerdere keren tegenkwam

Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm

Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.

Inloggen

Nog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.

Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?