Bespreken
Speeddaten over hetzelfde boek
In een kwartier tien korte boekgesprekken voeren met klasgenoten die (bijna) hetzelfde boek lazen.
Achtergrond
Hier gebruik je de opstelling van speeddaten om leerlingen over hetzelfde boek te laten praten: twee rijen of twee kringen tegenover elkaar, en na elke korte ronde schuift één rij door. In discussiedidactiek heet deze vorm 'concentric circles' of 'binnen- en buitenkring', en lerarenbronnen noemen hem zelf 'speed dating'. Het werkt omdat elke leerling in korte tijd met veel klasgenoten praat, zijn eigen antwoord steeds opnieuw verwoordt en aanscherpt, en hoort hoe anderen hetzelfde boek lazen. In een tweegesprek kan niemand zich verstoppen, en stille leerlingen hoeven niet voor de hele groep te spreken. Let op dat de vragen open zijn en per ronde wisselen, zodat het geen herhaling wordt, en sluit af met een klassikale oogst.
Vooraf: Schrijf vier tot vijf open vragen op kaartjes of het bord en bedenk vooraf hoe de rijen in het lokaal passen. Reken op 15 minuten.
Zo doe je het
- 1Leerkracht bereidt vier tot vijf open vragen voor over het boek dat de klas leest of net uit heeft.
- 2Leerlingen schrijven eerst alleen in één minuut een kort antwoord op de eerste vraag.
- 3Leerkracht zet twee rijen tegenover elkaar en legt uit: 'Eerst vertelt de rij bij het raam, dan de rij bij de deur. Luister zo goed dat je straks kunt navertellen wat je date zei.'
- 4Ronde 1: koppels bespreken de eerste vraag, elk een minuut.
- 5Na het signaal schuift één rij een plek door; de leerkracht stelt dezelfde of een nieuwe vraag.
- 6Herhaal drie tot vijf rondes; wissel de vraag minstens twee keer.
- 7Na de laatste ronde schrijven leerlingen alleen op: 'Wat zei iemand dat ik zelf niet had bedacht?'
- 8Korte kringronde: drie of vier leerlingen vertellen welk inzicht van een klasgenoot hen verraste.
Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken
- “Wat vond je tot nu toe het mooiste of spannendste moment?
- “Welk personage begrijp je het minst? Waarom?
- “Wat denk je dat er hierna gebeurt? Waaraan in het boek merk je dat?
- “Welk stukje zou je aan iemand voorlezen om het boek aan te raden?
- “Was er een moment waarop je het boek bijna weglegde?
- “Mijn date zei … en daardoor denk ik nu …
Voorbeelden
- —Groep 6, 26 leerlingen, 20 min, over het voorleesboek: ronde 1 'het spannendste moment', ronde 3 'welk personage begrijp je het minst?'. In de kring zegt een leerling: 'Mijn date vond de moeder eigenlijk aardig, dat had ik nooit gedacht.'
- —Groep 8, leesgroepjes met dezelfde titel: per leesgroep een eigen rij-opstelling in een hoek van het lokaal; elke leesgroep krijgt vijf vragen op een kaartje.
- —Groep 5, korte versie: drie rondes van een halve minuut per persoon, met vragen op het bord en een praatkaartje met zinsstarters.
Benodigdheden
- vragen op kaartjes of het bord
- timer of bel
- papier voor de schrijfminuut
Tip: Dezelfde opstelling werkt ook om een nieuw boek te kiezen (zie 'Boekenspeeddate'); hier ligt de nadruk op samen dieper over één boek praten.
Let op
- Gesprekken blijven bij 'leuk' en 'saai'; gebruik waarom-vragen en zinsstarters.
- Eén leerling praat de hele minuut; laat de beurt duidelijk wisselen op een signaal.
- Zonder afsluiting gaat het gehoorde verloren; plan altijd de schrijfminuut en de kringronde.
Makkelijker of moeilijker: Makkelijker: kortere rondes, de vraag op het bord en een praatkaartje met zinsstarters. Moeilijker: laat leerlingen na elke ronde het antwoord van hun vorige date samenvatten aan de nieuwe date en daarop reageren.
Bronnen
Deze werkvorm wordt op meerdere plekken beschreven; wij zetten ze hier samen in eigen woorden.
Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm
Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.
InloggenNog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?