Direct naar de inhoud

Bespreken

De boekenkring

Een vast, laagdrempelig moment om over lezen te praten, geen verplicht boekverslag.

groep 5-8 20 min

Achtergrond

De boekenkring is een vast moment op het lesrooster waarop leerlingen en leerkracht met elkaar praten over wat ze lezen, zonder dat er een boekverslag of overhoring aan vastzit. Stichting Lezen noemt hem een kernactiviteit van leesbevordering: ongeveer eens per twee weken, met als richtlijn 10 minuten in de onderbouw, 20 in de middenbouw en 30 in de bovenbouw, bij voorkeur direct na voorlezen of vrij lezen. Het doel is meningen delen, leestips uitwisselen en een leescultuur in de groep opbouwen. Het gesprek is het levendigst als kinderen over hetzelfde boek of fragment kunnen meepraten, maar het kan ook over ieders eigen boek gaan. Bibliotheken en hogescholen hebben er veel korte werkvormen voor uitgewerkt, zoals kaartjes met vragen of interviews in tweetallen. De belangrijkste regel: het is geen spreekbeurt en geen toets, maar een gesprek waarin de leesbeleving centraal staat. De vragen van Aidan Chambers zijn een veelgebruikte leidraad.

Vooraf: Plan de boekenkring vast in het rooster (bijvoorbeeld om de week na het vrij lezen). Bepaal of je over één voorgelezen boek of over ieders eigen boek praat, en schrijf de vragen op een kaart of het bord (ongeveer 10 minuten). Lees als het kan zelf de boeken die besproken worden.

Zo doe je het

  1. 1Leerkracht maakt groepjes van 4-5 leerlingen die hetzelfde boek lezen of net uit hebben, of laat de hele groep in een kring zitten na het voorlezen.
  2. 2Leerkracht opent: 'We gaan praten over wat je leest. Er zijn geen goede of foute antwoorden.'
  3. 3Ronde 1: iedereen vertelt om de beurt één ding dat hem verraste in het boek.
  4. 4Ronde 2: iedereen noemt één vraag die hij nog heeft over het boek; de groep mag reageren.
  5. 5Leerlingen reageren op elkaar met 'Vertel eens meer…' of 'Ik zag het anders, want…'.
  6. 6Leerkracht (of een gespreksleider in het groepje) let erop dat iedereen aan de beurt komt.
  7. 7Afsluitende ronde: 'Zou je dit boek aanraden, en aan wie precies?'
  8. 8Noteer de genoemde tips op een flap of bord 'Boekentips uit de kring'.

Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken

  • “Wat verraste je in dit boek?
  • “Welke vraag heb je nog na het lezen?
  • “Wat vond je mooi of juist niet mooi?
  • “Vertel eens meer: waarom denk je dat?
  • “Zag iemand dat anders?
  • “Aan wie in de klas zou je dit boek aanraden, en waarom aan die persoon?
  • “Zou je nog een boek van deze schrijver willen lezen?

Voorbeelden

  • —Groep 5, 26 leerlingen, 20 minuten, na het voorlezen van een hoofdstuk: in de kring zegt een leerling 'Het verraste me dat de broer ineens aardig was'. Een ander reageert: 'Ik denk dat hij zich schaamde.' Bij de afsluitende ronde roept iemand: 'Je moet het aan Noor geven, want zij heeft ook een broer.'
  • —Groep 8, 30 leerlingen, 30 minuten: zes groepjes van vijf die elk een ander boek lazen. Een gespreksleider per groepje stelt de vragen van een kaartje. De leerkracht loopt rond en luistert. Op het bord komen zes tips, met namen van wie ze wil lenen.

Benodigdheden

  • Boeken van de leerlingen of het voorleesboek
  • Vragenkaart
  • Flap of bord voor boekentips

Tip: Laat de boekenkring direct volgen op voorlezen of vrij lezen; dan zitten leerlingen al in de leesstemming.

Let op

  • Het wordt een overhoring met kennisvragen; stel open vragen en laat de mening van de kinderen centraal staan.
  • Een paar praters domineren; werk met beurten of groepjes met een gespreksleider.
  • De boekenkring wordt een spreekbeurt voor de hele klas; volgens Stichting Lezen werkt dat vaak demotiverend.

Makkelijker of moeilijker: Onderbouw: korter, met één boek dat is voorgelezen. Bovenbouw: langer, in groepjes met een leerling als gespreksleider, en met verdiepende vragen naar vergelijkingen met andere boeken.

Waarom dit werkt

Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm

Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.

Inloggen

Nog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.

Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?