Kiezen
De boekencarrousel
In een paar strak getimede rondjes van twee minuten drie nieuwe boeken 'proeven', in een vaste kring.
Achtergrond
Bij de boekencarrousel 'proeven' leerlingen in korte, strak getimede rondes van een paar minuten aan verschillende boeken, waarna de boeken doorschuiven. Het idee staat in Nederlandse werkvormenbundels voor de boekenkring als 'boekensushi': stel je een lopende band met boeken voor die langs de leerlingen gaat, zoals in een sushirestaurant. In Engelstalige klassen is hetzelfde principe bekend als 'book tasting', waarbij leerlingen een paar minuten per boek de kaft, de achterflap en de eerste bladzijden bekijken en dan doorschuiven. Het werkt omdat kiezen voor veel kinderen de grootste drempel is: in korte tijd zien ze meerdere boeken die ze zelf nooit zouden pakken, zonder de verplichting om ze uit te lezen. De korte tijd houdt de spanning erin en maakt het laagdrempelig voor zwakke lezers. Belangrijk is dat leerlingen tijdens het proeven iets noteren en dat het boek dat hen aanspreekt daarna echt geleend kan worden, anders blijft het bij een leuk spelletje.
Vooraf: Verzamel minstens één boek per leerling, liefst gevarieerd in genre, dikte en niveau (bijvoorbeeld uit de schoolbibliotheek; ongeveer 20-30 minuten). Kopieer proefkaartjes en zorg voor een timer.
Zo doe je het
- 1Leerkracht zet de leerlingen in een kring of in tafelgroepjes en legt voor iedere leerling een ander boek neer, plus een 'proefkaartje' (titel, en een duim omhoog/omlaag).
- 2Leerkracht legt uit: 'Je krijgt steeds twee minuten om in een boek te kijken. Lees de achterkant, blader, lees de eerste bladzijde. Je hoeft het niet uit te lezen, je proeft alleen.'
- 3Op het startsein leest en bladert iedereen alleen in het boek voor zich.
- 4Na twee minuten: 'Stop. Schrijf de titel op en zet een duim omhoog of omlaag.' Leerlingen noteren.
- 5Iedereen schuift het boek door naar de buur (met de klok mee) en begint aan het nieuwe boek.
- 6Herhaal drie tot vijf rondes, afhankelijk van de tijd en de leeftijd.
- 7Leerkracht sluit af met een rondje: 'Noem één boek waarvan je je duim omhoog had, en waarom.'
- 8Wie een boek wil lezen, mag het meteen lenen of zet zijn naam op een wachtlijst.
Vragen en opdrachten die je kunt gebruiken
- “Waar denk je dat dit boek over gaat, na twee minuten?
- “Wat trok je aan: de kaft, de eerste zin, de plaatjes of de achterkant?
- “Welk boek zou je nooit zelf gepakt hebben, maar wil je nu toch lezen?
- “Aan wie in de klas zou je dit boek geven?
- “Wat maakte dat je je duim omlaag deed?
Voorbeelden
- —Groep 4, 24 leerlingen, 15 minuten: de leerkracht legt een mix van prentenboeken, makkelijk-lezen-boeken en strips in de kring. Na drie rondes van twee minuten zeggen kinderen dingen als 'Het boek met de draak, want de eerste bladzijde was al spannend.' Vijf kinderen lenen meteen een boek uit de carrousel.
- —Groep 7, 30 leerlingen, 20 minuten, aan het begin van een thema over de Tweede Wereldoorlog: in vier tafelgroepjes liggen verhalen en informatieve boeken over het thema. Na vier rondes kiest iedereen een eerste en tweede keus op het proefkaartje; de leerkracht verdeelt de boeken voor de leesperiode op basis daarvan.
Benodigdheden
- Eén boek per leerling (gevarieerd)
- Proefkaartjes
- Timer of klok
Tip: Leg bewust een paar boeken in de carrousel die bij geen enkel 'standaardlijstje' horen, zoals gedichten of een informatief boek; juist die verrassen.
Let op
- Te weinig variatie in de boeken: dan proeft iedereen hetzelfde soort boek. Mix genres en niveaus.
- Te lange rondes maken het saai voor zwakke lezers; houd het kort en strak.
- Geen vervolg: zorg dat de boeken direct geleend kunnen worden.
Makkelijker of moeilijker: Voor jonge lezers: minder rondes, meer prentenboeken en het kaartje alleen met duimen. Voor sterke lezers: laat ze per boek één zin noteren waarom het wel of niet bij hen past.
Bronnen
Deze werkvorm wordt op meerdere plekken beschreven; wij zetten ze hier samen in eigen woorden.
Ervaringen van leerkrachten met deze werkvorm
Alleen geverifieerde leerkrachten kunnen reviewen — zo blijft elke review betrouwbaar.
InloggenNog geen ervaringen gedeeld. Log in als geverifieerde leerkracht om als eerste je ervaring te delen.
Klopt er iets niet, of wil je iets kwijt over deze pagina?