Wat werkt
Scaffolding: wat het wel en niet is
Extra schema's en invulblaadjes bovenop een arm taalaanbod zijn geen scaffolding — en kunnen eigen denkwerk juist in de weg zitten.
3 min leestijdIn het kort
- Scaffolding heeft drie kenmerken: responsiviteit op behoefte, geleidelijk afbouwen van ondersteuning, overdracht van verantwoordelijkheid.
- Scaffolding kan nooit compenseren voor te weinig lezen/schrijven of arme teksten.
- Overmatig gebruik van schema's en stappenplannen voorkomt juist eigen denkwerk.
Drie echte kenmerken van scaffolding
De EEF beschrijft scaffolding met drie kenmerken: responsiviteit op de behoefte van de leerling, geleidelijk afbouwen van de ondersteuning, en overdracht van verantwoordelijkheid naar de leerling zelf. In de praktijk wordt de term echter vaak versimpeld tot 'extra schema's en invulblaadjes geven' — en dat is volgens de Geletterdheid en Schoolsucces-blog een misverstand.
“Scaffolding in arm (taal)onderwijs is onbegonnen werk.”
— Geletterdheid en Schoolsucces — Wat is scaffolding?
Waarom meer schema's niet de oplossing zijn
Scaffolding kan nooit compenseren voor te weinig lezen en schrijven of voor arme, versimpelde teksten (zie ook het artikel over rijke teksten versus methodeteksten) — het is een aanvulling op goed onderwijs, geen vervanging ervoor. Overmatig gebruik van schema's en stappenplannen kan zelfs averechts werken: het voorkomt dat een leerling het eigen denkwerk doet dat nodig is om een vaardigheid echt onder de knie te krijgen.