Leesontwikkeling
Dyslexie in de klas: praktische aanpassingen die wél werken
Niet het lettertype maar de letterafstand maakt het verschil — en buitenschoolse dyslexiebehandeling werkt het best gericht op technisch lezen en spelling.
3 min leestijdIn het kort
- Lettertype op het digibord maakt weinig uit; letterafstand en contrast wel.
- Een groter beeldscherm helpt niet per se — meer letterafstand en kortere regels wel (het crowding-effect).
- Buitenschoolse dyslexiebehandeling werkt het best gericht op technisch lezen en spelling, minder op vloeiend of begrijpend lezen.
Lettertype versus letterafstand
Een speciaal 'dyslexie-lettertype' biedt volgens kennisrotonde.nl geen voordeel boven een gewoon lettertype met vergelijkbare letterafstand — het lettertype zelf maakt dus weinig verschil. Letterafstand en contrast (zwart op wit) doen dat wel. Bij een groter beeldscherm in de onderbouw van het voortgezet onderwijs geldt hetzelfde patroon: niet de schermgrootte zelf helpt de meeste dyslectische leerlingen sneller en accurater lezen, maar meer letterafstand en kortere regels — zoals bij e-readers — vanwege het zogeheten 'crowding-effect'. Een simpele aanpassing als een schermpje in portretstand kan al voldoende zijn, al mag dat begeleiding nooit vervangen.
Wat buitenschoolse behandeling het effectiefst maakt
Binnen het Protocol Dyslexie Diagnostiek en Behandeling werken trainingen gericht op technisch lezen en spelling beter dan trainingen gericht op vloeiend lezen of begrijpend lezen. Individuele begeleiding is daarbij ongeveer even effectief als begeleiding in een kleine groep; de effecten zijn het grootst op spelling, kleiner op lezen — de meeste leerlingen blijven na behandeling nog altijd wat achter bij leeftijdgenoten. Voor spellingoefening specifiek zijn adaptieve computerprogramma's met directe feedback het effectiefst.